
Hình ảnh giúp hiểu rõ bài viết
Bộ phim thứ năm của đạo diễn Lee Chang-dong
Ra mắt ngày 13/5/2010, ‘Thơ’ (Poetry) là bộ phim điện ảnh thứ năm do đạo diễn Lee Chang-dong thực hiện, đồng thời ông đảm nhiệm cả vai trò biên kịch. Tác phẩm thuộc thể loại chính kịch, có thời lượng 139 phút, do Pinehouse Film sản xuất.
Phim có sự tham gia của nữ diễn viên Yoon Jeong-hee trong vai Yang Mi-ja, người phụ nữ ngoài 60 tuổi bắt đầu học làm thơ. Các diễn viên khác gồm Lee David trong vai người cháu ngoại Jong-wook, Kim Hee-ra trong vai ông Kang và Ahn Nae-sang trong vai cha của Ki-beom. Nhà thơ Kim Yong-taek đảm nhận vai người hướng dẫn lớp học sáng tác thơ.
Người phụ nữ tìm thấy thơ ca giữa những biến cố cuộc đời
Câu chuyện diễn ra tại một thành phố nhỏ thuộc tỉnh Gyeonggi, bên dòng sông Hàn. Yang Mi-ja sống trong một căn hộ bình dân cũ kỹ, một mình nuôi người cháu ngoại đang học trung học cơ sở. Cuộc sống kinh tế khó khăn, nguồn thu nhập chính của bà đến từ công việc chăm sóc ông Kang, một người cao tuổi bị di chứng đột quỵ.
Dù vậy, Mi-ja vẫn giữ niềm yêu thích với những chiếc mũ trang trí hoa, quần áo màu sắc và luôn tò mò về thế giới xung quanh. Một ngày, bà đăng ký lớp học làm thơ tại trung tâm văn hóa địa phương. Người hướng dẫn Kim Yong-taek giải thích rằng viết thơ trước hết là học cách quan sát sự vật một cách chân thực. Ông giao bài tập cho mỗi học viên sáng tác một bài thơ trước buổi học cuối cùng.
Mang theo cuốn sổ nhỏ, Mi-ja bắt đầu ghi lại những suy nghĩ và cảm nhận bất chợt. Những điều bình thường trong cuộc sống dần trở nên mới mẻ trong mắt bà. Nhưng hành trình khám phá thơ ca nhanh chóng bị phủ bóng bởi một sự thật đau đớn: người cháu Jong-wook đã cùng nhóm bạn tham gia vụ xâm hại tình dục một nữ sinh cùng trường. Nạn nhân chính là cô gái vừa qua đời vài ngày trước đó.
Các ông bố của nhóm học sinh liên quan tìm cách thỏa thuận với người mẹ đơn thân của nạn nhân để khép lại vụ việc. Mỗi gia đình được yêu cầu đóng góp 5 triệu won. Giữa áp lực này, Mi-ja còn nhận chẩn đoán mắc bệnh Alzheimer tại một bệnh viện lớn. Bộ phim mang tên tiếng Anh là ‘Poetry’, với thông điệp quảng bá ‘Khoảnh khắc rực lửa nhất trong cuộc đời tôi’.
17 giải thưởng, nổi bật là giải Kịch bản tại Cannes
Năm 2010, ‘Thơ’ giành giải Kịch bản xuất sắc tại Liên hoan phim Cannes. Tổng cộng, bộ phim nhận được 17 giải thưởng trong và ngoài Hàn Quốc.
Tại lễ trao giải Đại Chung (Daejong) năm 2010, phim đoạt các giải Phim xuất sắc, Kịch bản, Nữ diễn viên chính xuất sắc dành cho Yoon Jeong-hee và Nam diễn viên phụ xuất sắc dành cho Kim Hee-ra. Tại Giải thưởng Điện ảnh Hàn Quốc cùng năm, tác phẩm tiếp tục được vinh danh ở các hạng mục Phim xuất sắc, Đạo diễn và Kịch bản.
Thành tích tiếp tục kéo dài sang năm 2011. Phim giành giải Grand Prix và giải Phê bình tại Liên hoan phim quốc tế Fribourg; giải Phim xuất sắc và Kịch bản của Hiệp hội Phê bình Điện ảnh Hàn Quốc; giải Nữ diễn viên chính xuất sắc tại Giải thưởng Rồng Xanh. Ngoài ra, tác phẩm còn nhận giải Đạo diễn và Nữ diễn viên chính xuất sắc tại Giải thưởng Điện ảnh châu Á - Thái Bình Dương, cùng giải Đạo diễn và Kịch bản tại Giải thưởng Điện ảnh châu Á.
Giới làm phim và các nhà báo điện ảnh Hàn Quốc cũng đánh giá cao tác phẩm. Năm 2010, ‘Thơ’ được các nhà làm phim bình chọn là bộ phim xuất sắc nhất và đồng thời đứng đầu danh sách phim hay nhất do các phóng viên chuyên trách lĩnh vực điện ảnh lựa chọn. Tuy nhiên, thành công về nghệ thuật không chuyển hóa thành doanh thu tương xứng: phim chỉ thu hút khoảng 220.000 lượt khán giả tại Hàn Quốc.
Được báo chí quốc tế chú ý
The New York Times dành sự quan tâm đáng kể cho bộ phim sau khi tác phẩm giành giải tại Cannes. Tờ báo đề cập đến những cuộc trò chuyện giữa Mi-ja và người hướng dẫn lớp thơ, qua đó nhấn mạnh quan niệm rằng thơ ca bắt nguồn từ quá trình tự khám phá bản thân một cách sâu sắc của người sáng tác.
Giáo sư Kim Young-jin thuộc Đại học Myongji đánh giá bộ phim là một hành trình tìm hiểu sâu sắc câu hỏi liệu nghệ thuật có thể đón nhận không chỉ vẻ đẹp và niềm vui mà cả những đau khổ hay không.
Khi phát hành tại Pháp năm 2010, bộ phim thu hút 2.782 khán giả. Con số này cao hơn gấp đôi lượng khán giả trong ngày công chiếu đầu tiên của tác phẩm trước đó của Lee Chang-dong là ‘Bí mật ánh dương’ (Secret Sunshine) tại thị trường Pháp, với khoảng 1.000 người. Trên TMDb, bộ phim đạt điểm trung bình 7,581/10 từ 359 lượt đánh giá.
Tranh cãi về điểm 0 trong quá trình xét hỗ trợ sản xuất
Trước khi được vinh danh tại Cannes, ‘Thơ’ từng vướng tranh cãi trong quá trình xét duyệt hỗ trợ sản xuất của Ủy ban Điện ảnh Hàn Quốc (KOFIC). Đây là chương trình hỗ trợ kinh phí cho những bộ phim được kỳ vọng có khả năng giành giải tại các liên hoan phim quốc tế.
Trong hội đồng đánh giá, giám khảo Cho Hee-moon đã chấm bộ phim 0 điểm, dù quy định không cho phép sử dụng mức điểm này. Trước đó, vị giám khảo cũng từng đưa ra những mức điểm 0 không rõ lý do đối với các tác phẩm khác. Kết quả, ‘Thơ’ không nhận được hỗ trợ vì số điểm nói trên.
Ngay cả sau khi bộ phim đoạt giải Kịch bản tại Cannes, Cho Hee-moon vẫn không thừa nhận sai sót trong cách chấm điểm. Những nghi vấn về động cơ chính trị cũng xuất hiện, trong đó có khả năng lý lịch của Lee Chang-dong, người từng giữ chức bộ trưởng dưới chính quyền Roh Moo-hyun, đã ảnh hưởng đến quá trình đánh giá. Những dấu hiệu cho thấy KOFIC cố tình thay đổi quy định nhằm không hỗ trợ đạo diễn này cũng được đưa ra.
Nhật báo Pháp Le Monde đã chỉ trích nghịch lý này khi nhắc rằng bộ phim nhận 0 điểm trong quá trình đánh giá kịch bản của cơ quan điện ảnh Hàn Quốc nhưng lại giành giải Kịch bản tại Liên hoan phim Cannes.
Mối liên hệ với cố Tổng thống Roh Moo-hyun
Một chi tiết khác gây chú ý là bài thơ ‘Khúc ca của Agnes’ xuất hiện trong phim. Do kịch bản được viết vào khoảng thời gian cựu Tổng thống Roh Moo-hyun qua đời, Lee Chang-dong từng được hỏi liệu bài thơ có phải lời tưởng niệm dành cho ông hay không. Đạo diễn trả lời rằng ông không thể phủ nhận mối liên hệ đó, đồng thời nhắc đến cú sốc và hoàn cảnh mà mình đã trải qua vào thời điểm ấy.
Sau khi nhận giải Kịch bản tại Cannes, Lee Chang-dong đã đến viếng mộ cựu Tổng thống Roh Moo-hyun. Chi tiết này góp thêm chiều sâu cho bộ phim, một tác phẩm đặt thơ ca, nỗi đau và sự đối diện với những sự thật khó chấp nhận vào trung tâm câu chuyện.
Nhận xét
Đăng nhận xét