Hình ảnh giúp hiểu rõ bài viết
Dự án nhà máy bán dẫn Terafab do Tesla và SpaceX phối hợp triển khai đang hướng tới quy mô sản xuất khổng lồ, với mục tiêu đạt 1 triệu tấm wafer silicon mỗi tháng từ sau năm 2032. Theo Nikkei ngày 9/11, kế hoạch này đã được phía Terafab thông báo không chính thức với một số nhà sản xuất thiết bị bán dẫn Nhật Bản từ mùa thu năm nay. Đầu tháng 11, nhiều nhân viên phụ trách thu mua của dự án cũng đã tới Nhật Bản để thảo luận về việc đặt mua thiết bị và tiến độ giao hàng.
Terafab: tham vọng tự chủ chip cho AI và robot
Terafab là dự án sản xuất bán dẫn quy mô lớn do Tesla và công ty hàng không vũ trụ SpaceX cùng thực hiện. Hai doanh nghiệp dự kiến xây dựng nhà máy tại hạt Grimes, bang Texas (Mỹ), với mục tiêu cung cấp lượng chip xử lý tương đương 1 terawatt (TW) mỗi năm, phục vụ trí tuệ nhân tạo (AI) và robot.
Các dòng chip này dự kiến được sử dụng trong xe tự lái Tesla, robot hình người và những trung tâm dữ liệu không gian mà SpaceX đang lên kế hoạch phát triển. SpaceX ước tính nhu cầu chip trong tương lai của hai công ty, xét theo công suất tính toán, sẽ vượt 1 TW. Theo chính quyền bang Texas, khoản đầu tư cho giai đoạn đầu của Terafab dự kiến vượt 16,8 tỷ USD.
Ngày 6/11, Elon Musk cũng tiết lộ tại một sự kiện dành cho nhà đầu tư rằng Tesla đang xây dựng một nhà máy bán dẫn phục vụ nghiên cứu tại Gigafactory ở Austin, Texas. Ông muốn rút ngắn thời gian phát triển chip mới từ khoảng một năm xuống còn một tháng. Công nghệ sản xuất được kiểm chứng tại cơ sở nghiên cứu này sẽ được chuyển giao và ứng dụng tại Terafab.
Quy mô wafer lớn gấp 40 lần mục tiêu nhà máy Rapidus
Theo kế hoạch được các nguồn tin tiết lộ, trong tổng số 1 triệu wafer mỗi tháng, khoảng 700.000 tấm sẽ dành cho sản xuất chip nhớ lưu trữ dữ liệu và hơn 300.000 tấm dành cho chip logic xử lý tính toán.
Để hình dung quy mô, nhà máy Rapidus tại thành phố Chitose, Hokkaido (Nhật Bản), đặt mục tiêu công suất 25.000 wafer mỗi tháng. Như vậy, chỉ xét lượng wafer đầu vào, kế hoạch của Terafab lớn gấp khoảng 40 lần. Tuy nhiên, hai nhà máy sản xuất các dòng bán dẫn khác nhau nên đây không phải phép so sánh trực tiếp về sản lượng chip thành phẩm.
Trong chuyến công tác bí mật đầu tháng 11, các nhân viên thu mua của Terafab đã gặp nhiều doanh nghiệp thiết bị Nhật Bản để trao đổi về kế hoạch nhập máy móc, lịch giao hàng và những bước chuẩn bị cho sản xuất hàng loạt. Phía Terafab được cho là yêu cầu các nhà cung cấp đẩy nhanh tiến độ giao thiết bị. Dù vậy, danh tính các nhà cung cấp, chủng loại và số lượng thiết bị đặt mua chưa được công bố.
Lịch sản xuất đầy tham vọng gây hoài nghi
Tháng trước, Musk cho biết trong cuộc trao đổi về kết quả kinh doanh quý III của SpaceX rằng Terafab đặt mục tiêu bắt đầu sản xuất hàng loạt vào quý III/2028, dù thời điểm thực tế có thể rơi vào quý III hoặc quý IV cùng năm. Ông thừa nhận đây là tiến độ rất tham vọng.
Trong ngành bán dẫn, ngay cả những doanh nghiệp lâu năm cũng thường cần hơn ba năm để xây dựng và đưa một nhà máy công nghệ tiên tiến vào sản xuất. Vì vậy, kế hoạch của Terafab đang khiến một bộ phận chuyên gia đặt câu hỏi về khả năng thực hiện, nhất là khi Tesla và SpaceX chưa có kinh nghiệm vận hành nhà máy bán dẫn quy mô lớn. Một lãnh đạo doanh nghiệp thiết bị lớn của Nhật Bản mô tả mục tiêu sản xuất trong nửa cuối năm 2028 là một kế hoạch khác thường về quy mô và mức độ tham vọng.
Một số nhà cung cấp Nhật Bản đã nhận được đơn hàng với thời hạn giao thiết bị chỉ trong vài tháng. Một nhà sản xuất thiết bị cho biết yêu cầu này rất khó tin nhưng doanh nghiệp vẫn phải cố gắng đáp ứng trong khả năng. Giới cung ứng Nhật Bản cũng lo ngại liệu năng lực sản xuất hiện tại có đủ đáp ứng khối lượng mà Terafab yêu cầu hay không. Việc xây dựng nhà máy lớn trong thời gian ngắn có thể phát sinh trở ngại ở khâu giao thiết bị và lắp đặt dây chuyền.
Từ dự án gây nghi ngờ thành cơ hội kinh doanh mới
Khi Musk lần đầu công bố ý tưởng Terafab hồi tháng 3, nhiều người trong ngành bán dẫn tỏ ra hoài nghi. Việc xây dựng và vận hành một nhà máy công nghệ cao đòi hỏi nhân lực chuyên môn, kinh nghiệm sản xuất và nguồn vốn lớn. Khi đó, khả năng Tesla và SpaceX thực sự triển khai khoản đầu tư quy mô này vẫn chưa rõ ràng.
Tuy nhiên, những động thái đặt mua thiết bị cụ thể trong bối cảnh nguồn cung bán dẫn tiếp tục chịu sức ép đã khiến các nhà cung cấp Nhật Bản bắt đầu nhìn nhận Terafab như một khách hàng tiềm năng. Một lãnh đạo doanh nghiệp cung ứng nhận xét rằng nhân vật được chú ý nhất trong ngành bán dẫn hiện nay không phải Kioxia hay Rapidus, mà là Musk.
Douglas Lefever, CEO của Advantest, doanh nghiệp Nhật Bản chuyên sản xuất thiết bị kiểm tra bán dẫn, cũng bày tỏ kỳ vọng rằng những dự án như Terafab đang dần trở thành hoạt động kinh doanh thực tế và có thể phát triển thành cơ hội đáng kể trong tương lai. Dù không trực tiếp nhắc tên Terafab tại buổi công bố kết quả kinh doanh tháng trước, ông đã đưa ra nhận định tích cực về triển vọng này.
Intel của Mỹ được cho là tham gia dự án, mở ra khả năng công nghệ sản xuất của tập đoàn này sẽ được sử dụng khi Terafab đi vào hoạt động. Trong khi đó, Chủ tịch kiêm CEO TSMC C.C. Wei cho biết hồi tháng trước rằng doanh nghiệp đang trao đổi về cách khai thác năng lực sản xuất của Terafab.
Dù vậy, khả năng lấp đầy công suất sau khi nhà máy hoàn thành vẫn là câu hỏi lớn. Ông Toshiya Suzuki, Giám đốc tư vấn của công ty nghiên cứu thị trường Omdia, lưu ý rằng nhu cầu chip thực tế từ SpaceX vẫn chưa rõ ràng. Do đó, cần theo dõi liệu Terafab có thể duy trì hoạt động với công suất cao sau khi hoàn thành xây dựng hay không.
Terafab có thể thay đổi vị thế đàm phán của Samsung
Dự án mới cũng có ý nghĩa đối với quan hệ cung ứng giữa Tesla và Samsung Electronics. Hai bên đã ký hợp đồng cung cấp bán dẫn trị giá 16,5 tỷ USD. Samsung hiện đứng trước cơ hội giành thêm các đơn hàng chip AI thế hệ tiếp theo của Tesla.
Musk từng xác nhận chip AI6 thế hệ mới của Tesla sẽ được sản xuất tại nhà máy Samsung ở Taylor, bang Texas. Samsung dự kiến bắt đầu sản xuất chip dành cho Tesla bằng quy trình 2 nanomet từ nửa cuối năm 2027.
Nếu Terafab xây dựng được năng lực sản xuất ổn định, Tesla có thể chuyển một phần đơn hàng chip thế hệ sau AI6 sang nhà máy riêng. Ngay cả khi tiếp tục thuê các đối tác bên ngoài gia công, việc sở hữu năng lực sản xuất nội bộ cũng giúp Tesla có thêm lựa chọn khi thương lượng về số lượng đơn hàng và giá chip.
Nhận xét
Đăng nhận xét