Hình ảnh giúp hiểu rõ bài viết
SpaceX, công ty hàng không vũ trụ do tỷ phú Elon Musk lãnh đạo, đang xúc tiến kế hoạch đầu tư khoảng 24 tỷ USD (tương đương 32.000 tỷ won) để xây dựng trung tâm dữ liệu trí tuệ nhân tạo (AI) và nhà máy điện khí tự nhiên tại Starbase, bang Texas, Mỹ. Dự án dự kiến được triển khai theo nhiều giai đoạn, trong khi hội đồng thành phố Starbase sẽ xem xét đề xuất giảm thuế tài sản và thỏa thuận phát triển kinh tế liên quan tại cuộc họp công khai ngày 9/12.
Dự án 24 tỷ USD tại căn cứ phóng tên lửa Starship
Theo thông báo tổ chức phiên điều trần công khai của thành phố Starbase, SpaceX dự định trực tiếp xây dựng, sở hữu và vận hành cả nhà máy điện khí lẫn cơ sở siêu máy tính. Đổi lại, doanh nghiệp đã đề nghị chính quyền địa phương giảm thuế tài sản.
Tuy nhiên, thông báo hiện chưa nêu rõ mức giảm thuế, thời hạn áp dụng, công suất phát điện hay quy mô cụ thể của trung tâm dữ liệu. Khoản đầu tư 24 tỷ USD mới là ước tính vốn ban đầu và dự án có thể tiếp tục mở rộng trong tương lai.
Khu đất được lựa chọn nằm trong Starbase, nơi đặt căn cứ phóng tên lửa Starship của SpaceX. Diện tích dự án khoảng 444 mẫu Anh, tương đương 180 ha. Đây cũng là khu vực có hàng trăm nhân viên của công ty sinh sống.
Nhà máy điện 748 MW và kế hoạch tự chủ nguồn khí đốt
Thông tin chi tiết hơn về nguồn điện xuất hiện trong hồ sơ xin cấp phép môi trường riêng biệt. SpaceX đề xuất lắp đặt 35 tua-bin khí tự nhiên với tổng công suất phát điện 748 MW. Đây vẫn là con số trong hồ sơ đăng ký và có thể thay đổi sau quá trình thẩm định.
Việc xây dựng nhà máy điện riêng được xem là cách SpaceX chủ động đáp ứng nhu cầu năng lượng khổng lồ của trung tâm dữ liệu AI, thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào lưới điện công cộng. Tại Mỹ, nhu cầu điện của các trung tâm dữ liệu tăng nhanh khiến nhiều dự án phải chờ nhiều năm để được kết nối với hệ thống điện hiện hữu.
Song song với đó, công ty liên kết Lone Star Mineral Development đã nộp kế hoạch xây dựng đường ống dẫn khí Starpipe dài khoảng 8 dặm, tương đương 13 km, đến Starbase. Tuyến ống dự kiến đi vào hoạt động từ tháng 1/2027. Ban đầu, đường ống được biết đến với mục đích cung cấp khí cho cơ sở sản xuất methane lỏng dùng làm nhiên liệu tên lửa Starship. Hiện chưa có xác nhận rằng tuyến ống này sẽ kết nối trực tiếp với nhà máy điện mới.
SpaceX cũng đang mở rộng hoạt động trong lĩnh vực khí tự nhiên. Tháng 9, công ty quyết định xây dựng đường ống riêng tại Florida để cung cấp khí cho hoạt động tên lửa Starship, đồng thời thành lập đội ngũ giao dịch khí tự nhiên nhằm hỗ trợ nhiên liệu và năng lượng cho các chuyến bay vũ trụ. Tại khu vực ngoại ô Houston, SpaceX cũng phối hợp với Tesla triển khai kế hoạch xây dựng trung tâm dữ liệu đi kèm nhà máy điện khí riêng.
Mở rộng AI giữa sức ép về điện năng và môi trường
Dự án tại Texas nằm trong chiến lược mở rộng kinh doanh AI của SpaceX. Công ty hiện cho các doanh nghiệp bên ngoài như Google và Anthropic thuê năng lực tính toán. Tính đến cuối tháng 9, công suất danh nghĩa của hạ tầng tính toán AI đạt 1,7 GW.
Trong quý III, doanh thu của SpaceX tăng 161% so với cùng kỳ năm trước. Riêng mảng Superintelligence, nơi bao gồm hoạt động kinh doanh AI, ghi nhận doanh thu tăng hơn 9 lần.
Dù vậy, các dự án trung tâm dữ liệu quy mô lớn tại Mỹ đang vấp phải sự phản đối ngày càng tăng. Người dân lo ngại những cơ sở này làm tăng hóa đơn tiền điện, tiêu thụ nhiều nước và gây thêm áp lực môi trường cho cộng đồng địa phương. Trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ gần đây, vấn đề quản lý trung tâm dữ liệu trở thành một chủ đề tranh luận đáng chú ý. Trong 41 cuộc trưng cầu ý kiến tại địa phương liên quan đến các dự án phát triển trung tâm dữ liệu, phe phản đối giành chiến thắng tại 40 cuộc.
Tại Texas, triển vọng dự án cũng có thể chịu ảnh hưởng từ lập trường của Gina Hinojosa, người vừa đắc cử thống đốc bang. Bà cam kết tạm dừng cấp phép mới cho các trung tâm dữ liệu cho đến khi có những cơ chế bảo vệ pháp lý phù hợp. Theo định hướng này, các phê duyệt mới sẽ được trì hoãn cho đến khi cơ quan lập pháp bang xây dựng luật liên quan vào tháng 1 năm tới. Lập trường của thống đốc đắc cử được đánh giá có thể tạo thêm trở ngại cho kế hoạch của Elon Musk.
Starship chuẩn bị thử nghiệm thu hồi cả hai tầng tên lửa
Trong khi xúc tiến dự án AI và năng lượng, SpaceX cũng chuẩn bị cho lần phóng thử thứ 15 của tên lửa Starship tại chính căn cứ Starbase. Công ty thông báo vụ phóng dự kiến diễn ra lúc 16h45 ngày 13/11 theo giờ Mỹ, tương ứng 7h45 ngày 14/11 theo giờ Hàn Quốc.
Starship có chiều dài 124 m và lực đẩy động cơ 8.240 tấn. Trong chuyến bay dự kiến, phương tiện sẽ đạt độ cao 275 km, bay quanh Trái Đất 14 vòng trong khoảng 22 giờ và đưa thêm 26 vệ tinh Starlink mới lên quỹ đạo.
Điểm đáng chú ý là SpaceX lần đầu tiên dự kiến thử thu hồi cả tầng một Super Heavy và tàu vũ trụ Starship tầng hai. Kể từ chuyến phóng đầu tiên vào tháng 4/2023, công ty đã thực hiện bốn lần thử thu hồi tầng một và thành công ba lần, nhưng chưa từng thử thu hồi tầng hai.
Phương pháp thu hồi sử dụng hệ thống cánh tay cơ khí được ví như đôi đũa khổng lồ đặt tại tháp phóng để bắt giữ tên lửa khi phương tiện quay trở lại. SpaceX cho biết: “Nếu thành công thu hồi cả tên lửa tầng một và tầng hai, độ tin cậy của Starship sẽ được nâng cao hơn nữa”.
Nhận xét
Đăng nhận xét