Hình ảnh giúp hiểu rõ bài viết
Quốc hội do đảng Dân chủ kiểm soát có thể siết chính sách với Trung Quốc
Thất bại của đảng Cộng hòa do Tổng thống Mỹ Donald Trump lãnh đạo trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ và việc đảng Dân chủ giành quyền kiểm soát Quốc hội có thể đặt quan hệ ổn định chiến lược Mỹ - Trung trước một phép thử mới.
Nhật báo Hoa ngữ Liên Hợp Tảo Báo của Singapore ngày 4 đưa tin, giới học giả Mỹ nhận định quyền kiểm soát của Quốc hội có thể giúp đảng Dân chủ tăng sức ép, hạn chế khả năng Nhà Trắng đưa ra quá nhiều nhượng bộ với Bắc Kinh. Dennis Simon, nhà nghiên cứu cấp cao tại Viện Quincy, cho rằng thay đổi này chưa chắc chấm dứt nỗ lực xây dựng quan hệ ổn định giữa hai nước, nhưng sẽ khiến các mục tiêu hiện nay khó đạt được và duy trì hơn.
Bất đồng giữa Nhà Trắng và Quốc hội được dự báo thể hiện rõ nhất trong vấn đề Đài Loan và công nghệ. Sau cuộc gặp Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình tại Bắc Kinh hồi tháng 5, ông Trump đã tạm hoãn thương vụ bán vũ khí cho Đài Loan trị giá 14 tỷ USD, tương đương khoảng 18.700 tỷ won.
Đảng Dân chủ có thể yêu cầu chính quyền giải trình nguyên nhân trì hoãn hoặc thúc đẩy luật liên quan, qua đó gia tăng sức ép chính trị đối với Tổng thống Trump. Tuy nhiên, quyền khởi động và phê chuẩn quy trình bán vũ khí vẫn chủ yếu nằm trong tay hành pháp.
Chất bán dẫn và công nghệ nhạy cảm có thể bị kiểm soát chặt hơn
Trong lĩnh vực công nghệ, Quốc hội do đảng Dân chủ kiểm soát có thể nâng yêu cầu cấp phép xuất khẩu chất bán dẫn, đồng thời siết thẩm định chip trí tuệ nhân tạo tiên tiến và thiết bị điện toán. Hoạt động chuyển giao công nghệ nhạy cảm và đầu tư của Trung Quốc vào các ngành chiến lược của Mỹ cũng có khả năng bị hạn chế.
Dù vậy, một số học giả Trung Quốc cho rằng tác động đối với quan hệ song phương sẽ không quá lớn vì Trung Quốc không phải vấn đề trung tâm của cuộc bầu cử. Zhu Feng, chuyên gia quan hệ quốc tế tại Đại học Nam Kinh, nhận định đảng Dân chủ hiểu rằng duy trì quan hệ ổn định có lợi cho cả hai nước, trong khi phong cách ngoại giao thiên về giao dịch của ông Trump khó thay đổi.
Phó giáo sư Luo Minghui thuộc Đại học Công nghệ Nanyang ở Singapore cũng cho rằng chính sách của Washington đối với Bắc Kinh sẽ không biến động lớn, ngay cả khi ông Trump rơi vào tình trạng “vịt què” do suy giảm quyền lực chính trị vào cuối nhiệm kỳ.
APEC tại Thâm Quyến có thể trở thành bước ngoặt
Hội nghị cấp cao Diễn đàn Hợp tác Kinh tế châu Á - Thái Bình Dương (APEC), dự kiến diễn ra tại thành phố Thâm Quyến ở miền nam Trung Quốc trong hai ngày 18-19, được xem là dịp quan trọng để đánh giá hướng đi tiếp theo của quan hệ Mỹ - Trung. Hai nhà lãnh đạo được kỳ vọng gặp lại sau các cuộc tiếp xúc vào tháng 5 và tháng 9 năm nay.
Sun Chenghao, nhà nghiên cứu tại Trung tâm Chiến lược và An ninh thuộc Đại học Thanh Hoa, đánh giá cuộc gặp có thể trở thành thời điểm kiểm chứng liệu quan hệ ổn định chiến lược mang tính xây dựng giữa hai nước có được duy trì trong bối cảnh chính trị Mỹ thay đổi hay không.
Theo ông, điều đáng chú ý không chỉ là không khí trong ngày hội đàm mà còn là khả năng thực thi các thỏa thuận, gồm giảm thuế quan, vận hành cơ chế tham vấn thương mại - đầu tư và duy trì đối thoại về AI. Ông Luo nhận định Trung Quốc sẽ tiếp tục coi trọng ngoại giao cấp cao, đồng thời tính đến cuộc bầu cử tổng thống tiếp theo của Mỹ. Nếu cuộc gặp tại APEC diễn ra, đây cũng có thể là tín hiệu cho thấy quan hệ hai nước vẫn giữ được sự ổn định.
Nhận xét
Đăng nhận xét