Nhìn lại 'Xuân, Hạ, Thu, Đông... Rồi lại Xuân': Bộ phim Hàn Quốc từng giành giải Phim hay nhất tại hai giải thưởng điện ảnh lớn
Hình ảnh giúp hiểu rõ bài viết
Ra mắt ngày 19/9/2003, bộ phim Xuân, Hạ, Thu, Đông... Rồi lại Xuân (Spring, Summer, Fall, Winter And Spring) của đạo diễn Kim Ki-duk là tác phẩm điện ảnh Hàn Quốc khai thác hành trình trưởng thành của một nhà sư qua năm mùa trong cuộc đời. Phim không chỉ gây chú ý bởi cách kể chuyện giàu tính chiêm nghiệm mà còn giành giải Phim hay nhất tại Giải thưởng Điện ảnh Rồng Xanh và Giải thưởng Đại Chung.
Năm mùa trong cuộc đời một nhà sư
Câu chuyện diễn ra tại một ngôi am nhỏ nằm giữa hồ nước sâu trong núi. Tại đây, một nhà sư già sống cùng người đệ tử nhỏ tuổi, dành thời gian cầu nguyện, thiền định, chèo thuyền và hái thuốc.
Bộ phim được chia thành năm phần tương ứng với năm mùa, mỗi phần cách nhau khoảng 10-20 năm. Qua những biến cố nối tiếp, khán giả chứng kiến các giai đoạn trong cuộc đời người đệ tử, từ tuổi thơ hồn nhiên đến tuổi trẻ bị dục vọng chi phối, những năm tháng chìm trong giận dữ và cuối cùng là hành trình sám hối, tu tập.
Khi còn nhỏ, cậu bé từng nghịch ngợm hành hạ những sinh vật quanh mình. Nhà sư già lặng lẽ buộc một tảng đá lớn vào người cậu khi cậu ngủ. Sáng hôm sau, ông yêu cầu cậu giải thoát tất cả những sinh vật bị làm hại trước khi được tháo đá. Nếu có sinh vật nào chết, cậu sẽ phải mang tảng đá trong tâm trí suốt đời.
Đến mùa hè, người đệ tử tuổi thiếu niên đem lòng yêu một cô gái đến am cùng mẹ để chữa bệnh. Khi biết chuyện, nhà sư già cảnh báo rằng dục vọng có thể dẫn đến ham muốn chiếm hữu, rồi từ đó dẫn tới sát hại. Sau khi cô gái rời đi, người đệ tử quyết định xuống núi đi theo cô.
Vào mùa thu nhiều năm sau, anh trở lại am trong tình trạng bị truy nã vì nghi sát hại vợ, mang theo sự giận dữ và bất ổn. Hai cảnh sát tìm đến bắt giữ anh, nhưng nhà sư xin cho người đệ tử thêm thời gian đến ngày hôm sau để hoàn thành công việc còn dang dở.
Mùa đông đưa người đệ tử trung niên trở lại hồ nước đóng băng và ngôi nhà cũ đã bị bỏ hoang từ lâu. Anh bắt đầu quá trình tu luyện. Đến mùa xuân cuối cùng, một vị trụ trì mới sống tại am cùng một em bé bị bỏ rơi. Đứa trẻ lớn lên thành cậu bé và trở thành người đệ tử của ông, mở ra một vòng đời mới.
Ngôn ngữ biểu tượng Phật giáo trong phim
Thay vì xây dựng cốt truyện phức tạp, Kim Ki-duk sử dụng hình ảnh và biểu tượng để truyền tải những tầng ý nghĩa về dục vọng, sự bám chấp, giận dữ và sám hối. Những con vật xuất hiện trong từng mùa cũng mang ý nghĩa riêng: chó ở mùa xuân tượng trưng cho lòng trung thành, gà trống rực rỡ ở mùa hè gợi lên dục vọng và khát khao, còn rùa ở mùa xuân cuối cùng là biểu tượng truyền thống của sự trường thọ.
Các đồ vật cũng góp phần kể chuyện. Bức tượng Phật mà người đệ tử mang theo khi rời núi đại diện cho lời dạy của người thầy, trong khi con gà trống đi cùng tượng trưng cho những ham muốn đang đè nặng lên anh. Đến mùa đông, hình ảnh chiếc đá mài lớn, hình tròn gợi nhắc đến vòng luân hồi trong quan niệm Phật giáo.
Việc vị trụ trì mới và người đệ tử nhỏ tuổi xuất hiện trở lại ở phần cuối tạo nên kết cấu tuần hoàn, đưa câu chuyện trở về điểm khởi đầu. Một số cảnh trong đoạn kết của phim đã bị lược bỏ ở phiên bản phát hành tại Mỹ.
Dàn diễn viên và những giải thưởng đáng chú ý
Vai nhà sư già do Oh Young-soo đảm nhận. Nhân vật người đệ tử ở các độ tuổi khác nhau được thể hiện bởi nhiều diễn viên: Kim Ki-duk trực tiếp đóng vai nhà sư trung niên, Kim Young-min vào vai nhà sư trẻ, Seo Jae-kyung đóng vai thiếu niên và Kim Jong-ho đảm nhận vai chú tiểu. Cha Su-ah đóng vai cô gái, trong khi Ji Dae-han và Song Min-young lần lượt xuất hiện trong vai cảnh sát Ji và em bé.
Năm 2003, tại Giải thưởng Điện ảnh Rồng Xanh lần thứ 24, đạo diễn Kim Ki-duk giành giải Phim hay nhất, còn Oh Sang-man nhận giải Kỹ thuật hạng mục thiết kế bối cảnh. Cùng năm, tại Liên hoan phim Chun-sa lần thứ 11, Lee Seung-jae được trao giải Lập kế hoạch và Sản xuất, còn Oh Sang-man nhận giải Mỹ thuật. Đến năm 2004, LJ Film giành giải Phim xuất sắc nhất tại Giải thưởng Điện ảnh Đại Chung lần thứ 41.
Với cấu trúc năm mùa và những biểu tượng Phật giáo xuyên suốt, bộ phim khắc họa cuộc đời như một vòng tuần hoàn của sai lầm, mất mát và cơ hội làm lại. Thông điệp quảng bá của tác phẩm cũng cô đọng tinh thần ấy: 'Giống như các mùa luân chuyển, cuộc đời rồi cũng đón một mùa xuân khác'.
Nhận xét
Đăng nhận xét