Hình ảnh giúp hiểu rõ bài viết
Tổng thống Hàn Quốc Lee Jae-myung và Tổng thống Timor-Leste José Ramos-Horta nhất trí thành lập cơ chế tham vấn định kỳ giữa hai chính phủ, đồng thời mở rộng hợp tác trong các lĩnh vực sở hữu trí tuệ, phòng chống tội phạm xuyên quốc gia và phát triển bền vững. Thỏa thuận được đưa ra trong cuộc hội đàm cấp cao tại Nhà Xanh ngày 6/11, nhân chuyến thăm chính thức Hàn Quốc của nhà lãnh đạo Timor-Leste.
Mở rộng hợp tác trước thềm 25 năm thiết lập quan hệ ngoại giao
Tại cuộc hội đàm mở rộng kết hợp tiệc trưa, hai nhà lãnh đạo thống nhất tăng cường hợp tác thực chất trong các lĩnh vực sở hữu trí tuệ, ứng phó biến đổi khí hậu và phát triển nguồn nhân lực. Hàn Quốc cũng cam kết mở rộng hỗ trợ phát triển nhằm thúc đẩy tăng trưởng kinh tế và xã hội bền vững tại Timor-Leste.
Tổng thống Lee Jae-myung bày tỏ mong muốn hai nước mở rộng quan hệ trên nhiều lĩnh vực, từ ngoại giao, quốc phòng đến sở hữu trí tuệ, đào tạo nhân lực và đấu tranh chống tội phạm xuyên quốc gia. Ông đồng thời khẳng định Seoul sẵn sàng hỗ trợ Timor-Leste tăng cường vai trò trong ASEAN.
Ông Lee nhấn mạnh hai nước có điểm chung đặc biệt khi đều trải qua những thử thách lịch sử nhưng vẫn kiên trì bảo vệ hòa bình và dân chủ. Theo ông, cuộc gặp lần này có thể trở thành bước ngoặt đưa mối quan hệ được xây dựng trên nền tảng hòa bình và dân chủ tiến tới một chặng đường hợp tác mới.
Tổng thống Hàn Quốc cũng nhắc đến lực lượng Sangnoksu của Hàn Quốc, từng đóng góp vào hoạt động gìn giữ hòa bình và tái thiết tại Timor-Leste, như biểu tượng của tình đoàn kết giữa hai quốc gia.
Đáp lại, Tổng thống Ramos-Horta đánh giá Hàn Quốc là hình mẫu đáng học hỏi về tái thiết đất nước và chuyển đổi kinh tế. Ông cảm ơn sự hỗ trợ lâu dài của Seoul, trong đó có hoạt động của lực lượng gìn giữ hòa bình, Cơ quan Hợp tác quốc tế Hàn Quốc (KOICA), các tình nguyện viên và tổ chức liên quan.
Tổng thống Timor-Leste dự định đề cử phong trào dân chủ Hàn Quốc cho Nobel Hòa bình
Một nội dung đáng chú ý trong cuộc gặp là tuyên bố của Tổng thống Ramos-Horta về kế hoạch đề cử phong trào được gọi là “Cuộc cách mạng Ánh sáng” tại Hàn Quốc cho giải Nobel Hòa bình.
Ông Ramos-Horta từng được trao Nobel Hòa bình năm 1996 nhờ những đóng góp cho nhân quyền tại Timor-Leste. Nhà lãnh đạo này đánh giá cuộc đấu tranh bảo vệ dân chủ của người dân Hàn Quốc đã kéo dài qua nhiều giai đoạn, kể cả sau khi ông Kim Dae-jung đắc cử tổng thống năm 1997. Theo ông, mỗi khi dân chủ đối mặt với trở ngại, người dân Hàn Quốc đều tìm cách vượt qua.
Ông cho rằng “Cuộc cách mạng Ánh sáng” có ý nghĩa quan trọng và xứng đáng được cộng đồng quốc tế ghi nhận. Tổng thống Timor-Leste khẳng định sẽ tích cực soạn thư giới thiệu, đề cử phong trào này lên Ủy ban Nobel.
Tổng thống Lee Jae-myung cảm ơn ý định của ông Ramos-Horta, đồng thời nhắc lại việc nhà lãnh đạo Timor-Leste từng đề cử ông Kim Dae-jung cho Nobel Hòa bình năm 1999, trước khi cựu tổng thống Hàn Quốc nhận giải vào năm 2000. Ông Lee nhận định quá trình khôi phục dân chủ thông qua “Cuộc cách mạng Ánh sáng” là một sự kiện có ý nghĩa đặc biệt trong lịch sử thế giới.
Thúc đẩy ngoại giao nghị viện và hợp tác phát triển
Cũng trong ngày 6/11, Chủ tịch Quốc hội Hàn Quốc Cho Jung-sik đã có cuộc gặp với Tổng thống Ramos-Horta tại Quốc hội, tập trung thảo luận việc mở rộng hợp tác song phương và tăng cường giao lưu giữa hai cơ quan lập pháp.
Ông Cho kỳ vọng chuyến thăm sẽ tạo động lực thúc đẩy quan hệ trong các lĩnh vực ngoại giao, an ninh và kinh tế. Ông cho biết Hàn Quốc đang triển khai các chương trình hợp tác phát triển với Timor-Leste trong giáo dục, đào tạo, y tế và nông nghiệp, đồng thời cam kết Quốc hội sẽ hỗ trợ mở rộng các dự án viện trợ phát triển chính thức (ODA) mang lại lợi ích thiết thực cho người dân Timor-Leste.
Trong khuôn khổ chuyến thăm, Tổng thống Ramos-Horta được trao Giải thưởng Hòa bình Internet tại Quốc hội Hàn Quốc nhằm ghi nhận những đóng góp của ông cho hòa bình thế giới và quyền con người.
Nhà lãnh đạo Timor-Leste cũng nhắc lại mối quan hệ thân thiết với cố Tổng thống Kim Dae-jung và cho biết việc ông đề cử nhà lãnh đạo Hàn Quốc năm 1999, trước khi ông Kim nhận Nobel Hòa bình vào năm sau, là trường hợp hiếm có. Ông khẳng định sẽ tiếp tục thực hiện kế hoạch đề cử “Cuộc cách mạng Ánh sáng”.
Quan hệ Hàn Quốc - Timor-Leste bước vào giai đoạn mới
Hàn Quốc và Timor-Leste thiết lập quan hệ ngoại giao năm 2002 và sẽ kỷ niệm 25 năm quan hệ vào năm 2027. Chuyến thăm lần này đánh dấu lần đầu tiên một tổng thống Timor-Leste đến Hàn Quốc để tiến hành hội đàm song phương kể từ khi hai nước thiết lập quan hệ ngoại giao.
Hai bên kỳ vọng cơ chế tham vấn liên chính phủ mới cùng các chương trình hợp tác về phát triển, an ninh và khí hậu sẽ tạo nền tảng cho quan hệ song phương sâu rộng hơn trong thời gian tới.
Nhận xét
Đăng nhận xét