Hàn Quốc tranh luận kéo dài về việc đổi tên bệnh sa sút trí tuệ, giới y khoa cảnh báo nguy cơ gây nhầm lẫn

Hình ảnh giúp hiểu rõ bài viết

Đề xuất đổi tên bệnh sa sút trí tuệ chưa đạt đồng thuận

Cuộc tranh luận tại Hàn Quốc về việc thay đổi tên gọi bệnh sa sút trí tuệ (chứng mất trí nhớ) tiếp tục rơi vào bế tắc, sau khi Ủy ban Thuật ngữ Y khoa thuộc Hiệp hội Y khoa Hàn Quốc cho rằng những tên gọi thay thế được đề xuất hiện nay chưa đáp ứng yêu cầu chuyên môn.

Trong báo cáo công bố ngày 8, ủy ban nhận định các thuật ngữ như suy giảm nhận thức, suy giảm nhận thức não bộ, chứng nhận thức và rối loạn thần kinh nhận thức chưa phản ánh đầy đủ đặc điểm lâm sàng cũng như mức độ ảnh hưởng đến khả năng sinh hoạt của người bệnh.

Tại Hàn Quốc, từ chỉ bệnh sa sút trí tuệ hiện nay được viết bằng hai chữ Hán đều mang nghĩa tiêu cực, liên quan đến sự ngu muội. Vì vậy, các chính trị gia và một bộ phận xã hội từ lâu đã đề nghị đổi tên nhằm hạn chế định kiến đối với bệnh nhân và gia đình họ.

Những thuật ngữ thay thế có thể gây nhầm lẫn

Theo Luật Quản lý Sa sút trí tuệ hiện hành của Hàn Quốc, căn bệnh này được xác định là tình trạng suy giảm nhiều chức năng như trí nhớ, ngôn ngữ, khả năng phán đoán và thực hiện công việc do các bệnh thoái hóa não hoặc bệnh mạch máu não gây ra, khiến người mắc gặp khó khăn trong sinh hoạt hằng ngày.

Ủy ban Thuật ngữ Y khoa cho rằng cách gọi chung là suy giảm nhận thức hoặc rối loạn nhận thức có thể bao gồm cả những tình trạng nhẹ, chưa ảnh hưởng đáng kể đến hoạt động thường ngày. Nhóm này còn có thể bị nhầm lẫn với suy giảm nhận thức chủ quan, tình trạng người bệnh tự cảm thấy trí nhớ hoặc khả năng nhận thức kém đi nhưng kết quả kiểm tra không xác nhận; giả sa sút trí tuệ do trầm cảm và trạng thái mê sảng tạm thời.

Việc gộp những tình trạng khác nhau dưới một tên gọi có thể khiến quá trình phân biệt và xác định bệnh trở nên khó khăn. Ngoài ra, các từ như suy giảm hay rối loạn cũng có thể tạo cảm giác tiêu cực đối với bệnh nhân và người chăm sóc.

Báo cáo đăng trên Tạp chí Y học Hàn Quốc cũng lưu ý những thuật ngữ như bệnh nhận thức hoặc chứng nhận thức có nguy cơ khiến công chúng hiểu nhầm rằng sa sút trí tuệ là một bệnh đơn lẻ, thay vì một tình trạng có phạm vi và đặc điểm y khoa phức tạp.

Bất đồng giữa giới y khoa và các tổ chức bệnh nhân

Từ năm 2011, Quốc hội Hàn Quốc đã nhiều lần xem xét các dự luật sửa đổi Luật Quản lý Sa sút trí tuệ nhằm thay đổi tên gọi căn bệnh, nhưng chưa dự luật nào được thông qua. Tại Quốc hội khóa 22, hiện có bốn dự luật cùng mục tiêu vẫn đang chờ xử lý.

Năm 2023, Bộ Y tế và Phúc lợi Hàn Quốc thành lập một nhóm tham vấn về việc đổi thuật ngữ, với sự tham gia của chuyên gia và các tổ chức bệnh nhân. Tuy nhiên, quá trình này chưa tạo ra kết quả cụ thể.

Trong giới y khoa, Viện Hàn lâm Y học Hàn Quốc, Hội Thần kinh học Hàn Quốc và Hiệp hội Nội khoa Hàn Quốc đều thể hiện quan điểm thận trọng hoặc phản đối việc đổi tên. Hiệp hội Y khoa Hàn Quốc cũng chính thức phản đối vào năm ngoái, với lý do thay đổi thuật ngữ có thể khiến người dân nhầm lẫn khi nhận diện bệnh.

Hội Sa sút trí tuệ Hàn Quốc cho rằng không nhất thiết phải thay đổi tên gọi, dù từng đồng ý xem xét phương án sử dụng thuật ngữ bệnh thần kinh nhận thức hoặc chứng nhận thức trong phạm vi pháp luật nhằm thúc đẩy thảo luận.

Trong khi đó, các tổ chức đại diện bệnh nhân và gia đình nhìn nhận tích cực mục tiêu giảm định kiến thông qua việc đổi tên, nhưng lo ngại những thuật ngữ đang được đề xuất chưa trải qua quá trình tham vấn xã hội và đánh giá chuyên môn đầy đủ.

Ưu tiên đánh giá tác động và bảo vệ phẩm giá người bệnh

Báo cáo nhấn mạnh việc một tên gọi hiện tại mang ý nghĩa tiêu cực không đồng nghĩa với việc thay đổi tên gọi chắc chắn là giải pháp phù hợp. Thuật ngữ mới cần phản ánh chính xác phạm vi lâm sàng, đặc điểm chức năng, đồng thời phân biệt rõ với suy giảm nhận thức nhẹ và suy giảm nhận thức chủ quan.

Các tiêu chí khác được đề xuất gồm mức độ chấp nhận của bệnh nhân và gia đình, khả năng hiểu của công chúng, cũng như tính tương thích với hệ thống pháp luật, phân loại bệnh tật và cơ chế hành chính. Trước khi quyết định thay đổi, Hàn Quốc cần đánh giá chi phí và triển khai các chương trình thí điểm để xác định tác động thực tế.

Ủy ban cũng cảnh báo rằng chỉ thay đổi tên bệnh không đồng nghĩa với việc xóa bỏ được định kiến xã hội. Điều quan trọng hơn là xây dựng môi trường trong đó người bệnh được tôn trọng phẩm giá, tiếp cận dịch vụ y tế cần thiết và nhận được sự hỗ trợ xã hội phù hợp. Vì vậy, thay vì sửa đổi đồng loạt một cách vội vàng, Hàn Quốc được khuyến nghị ưu tiên kiểm chứng bằng bằng chứng khoa học, đạt đồng thuận xã hội và tiến hành từng bước.

Source: Original Korean article - Trendy News Korea