Hình ảnh giúp hiểu rõ bài viết
Đề xuất nâng tuổi nghỉ hưu theo luật định từ 60 lên 65 đang trở thành chủ đề tranh luận tại Hàn Quốc. Ngày 10/11, Quốc hội và các tổ chức trong ngành công nghiệp liên tiếp tổ chức hội thảo về vấn đề này, trong khi giới doanh nghiệp đồng thời gửi kiến nghị đề nghị cân nhắc thận trọng trước khi thay đổi chính sách.
Khoảng trống thu nhập sau nghỉ hưu có thể kéo dài 5 năm
Theo Điều 19 Luật Việc làm người cao tuổi của Hàn Quốc, doanh nghiệp phải quy định tuổi nghỉ hưu từ 60 trở lên. Ngay cả khi nội quy công ty hoặc hợp đồng lao động quy định mức thấp hơn, tuổi nghỉ hưu theo pháp luật vẫn được tính là 60.
Đề xuất nâng tuổi nghỉ hưu lên 65 hiện vẫn trong giai đoạn thảo luận các dự luật liên quan tại Quốc hội. Thời điểm triển khai và nhóm lao động được áp dụng chưa được quyết định. Ủy ban Nhân quyền Quốc gia Hàn Quốc từng khuyến nghị nâng tuổi nghỉ hưu lên 65, còn chính phủ cho biết sẽ thúc đẩy xây dựng luật theo hướng thực hiện từng bước.
Một trong những nguyên nhân chính là khoảng trống thu nhập giữa thời điểm nghỉ hưu ở tuổi 60 và thời điểm bắt đầu nhận lương hưu quốc gia. Với những người sinh từ năm 1969 trở đi, tuổi bắt đầu nhận lương hưu là 65, đồng nghĩa họ có thể phải tự trang trải cuộc sống trong tối đa 5 năm sau khi nghỉ việc.
Khảo sát cho thấy áp lực tài chính đáng kể đối với công chức
Tại hội thảo ở Quốc hội ngày 10/11, Liên đoàn Công đoàn Công chức Hàn Quốc và Công đoàn Công chức Toàn quốc thuộc Liên đoàn Công đoàn Dân chủ Hàn Quốc công bố khảo sát về khoảng trống thu nhập sau khi nghỉ hưu. Hội thảo có sự tham gia đồng tổ chức của nghị sĩ Lee Yong-woo thuộc đảng Dân chủ và nghị sĩ Lee Dal-hee thuộc đảng Quyền lực Quốc dân.
Cuộc khảo sát do giáo sư Chae Jun-ho thuộc Đại học Quốc gia Jeonbuk trình bày, thực hiện từ ngày 13/8 đến 30/9 với 2.657 công chức đang làm việc và 158 người đã nghỉ hưu. Hơn 90% công chức đang làm việc dự đoán sẽ gặp khoảng thời gian không có thu nhập trước khi được nhận lương hưu. Trong nhóm đã nghỉ hưu, 39,9% cho biết họ từng hoặc đang trải qua tình trạng này.
Có tới 94,9% công chức đang làm việc dự báo áp lực kinh tế sẽ ở mức cao hoặc rất cao. Tỷ lệ người nghỉ hưu thực sự cảm nhận áp lực tương tự là 85,7%. Khi được hỏi về nguồn tiền trang trải sinh hoạt trong giai đoạn chờ nhận lương hưu, 58,9% người đang làm việc và 58,7% người đã nghỉ hưu lựa chọn tiền trợ cấp thôi việc.
Nâng tuổi nghỉ hưu theo luật định là phương án được ủng hộ nhiều nhất để giải quyết khoảng trống thu nhập, với tỷ lệ 58,6% ở nhóm công chức đang làm việc và 48,7% ở nhóm đã nghỉ hưu. Về nguyên tắc thiết kế chính sách, tính liên tục của thu nhập được ưu tiên hàng đầu, lần lượt đạt 92,6% và 88% ở hai nhóm.
Khảo sát cũng ghi nhận sự ủng hộ đối với việc giới hạn một số vị trí công tác hoặc điều chỉnh tiền lương theo tính chất công việc nếu tuổi nghỉ hưu được kéo dài. Mức thù lao tối thiểu mà người lao động chấp nhận khi được tuyển dụng lại với điều kiện tương tự trước khi nghỉ hưu được lựa chọn nhiều nhất là khoảng 80% mức lương cũ.
Giáo sư Chae Jun-ho nhận định sự khác biệt giữa mong muốn của người lao động tại cơ sở và định hướng của bộ phận điều hành về tiền lương, tuyển dụng lại sau nghỉ hưu có thể trở thành vấn đề quan trọng cần giải quyết.
Giới doanh nghiệp lo ngại ảnh hưởng đến tuyển dụng lao động trẻ
Cũng trong ngày 10/11, Hiệp hội Công nghiệp Ô tô và Di động Hàn Quốc (KAIA) tổ chức Diễn đàn Phát triển Công nghiệp Ô tô và Di động lần thứ 48 tại Seoul, tập trung vào khả năng kết hợp giữa kéo dài tuổi nghỉ hưu và tạo việc làm cho thanh niên.
Tại diễn đàn, một số ý kiến đề xuất thay vì áp dụng đồng loạt tuổi nghỉ hưu 65, nên trao quyền cho từng doanh nghiệp lựa chọn hình thức tuyển dụng lại người lao động sau khi họ nghỉ hưu. Các số liệu được đưa ra cho thấy tuổi nghỉ việc trung bình tại Hàn Quốc là 53, sớm hơn 7 năm so với tuổi nghỉ hưu theo luật định. Chỉ 13,2% người lao động thực sự rời công việc khi đến tuổi nghỉ hưu chính thức.
Ông Lee Sang-ho, Giám đốc Ban Kinh tế thuộc Liên đoàn Doanh nghiệp Hàn Quốc, cho rằng tăng trưởng thấp kéo dài và sức ép cạnh tranh từ Trung Quốc đang làm suy giảm khả năng tạo việc làm cho thanh niên. Ông đặt câu hỏi liệu việc thảo luận kéo dài tuổi nghỉ hưu trong bối cảnh này có quá khắt khe với thế hệ trẻ hay không.
Theo ông Lee, sau khi loại trừ chi phí nguyên vật liệu, tiền lương chiếm khoảng 17% chi phí sản xuất, là khoản chi lớn nhất. Vì vậy, kéo dài tuổi nghỉ hưu có thể khiến doanh nghiệp phải giảm tuyển dụng nhân sự trẻ. Ông cũng phản đối việc bắt buộc doanh nghiệp tuyển dụng lại người đã nghỉ hưu, đồng thời đề nghị bảo đảm quyền tự quyết về phương thức duy trì việc làm và quản lý nhân sự.
Ở chiều ngược lại, ông Park Wan-soon, nhà xuất bản tạp chí Tham gia và Đổi mới, cho rằng không thể quy nguyên nhân suy giảm việc làm thanh niên chỉ cho chính sách tuổi nghỉ hưu. Ông dẫn số liệu tuyển dụng nhân viên mới tại các ngân hàng thương mại giảm từ 3.121 người năm 2018 xuống còn 1.280 người năm 2025, trong bối cảnh các chi nhánh đóng cửa và hoạt động chuyển đổi số gia tăng.
Ông Park cũng lưu ý tỷ lệ nghỉ việc đúng tuổi nghỉ hưu có sự chênh lệch lớn giữa nữ và nam, lần lượt là 6,2% và 21,4%. Ông đề xuất ưu tiên áp dụng việc kéo dài tuổi nghỉ hưu tại các doanh nghiệp dưới 50 lao động đang thiếu nhân lực; trong khi những doanh nghiệp lớn có đủ điều kiện có thể để người lao động và chủ sử dụng lao động thương lượng về phương án tuyển dụng lại.
Giáo sư Jeon Young-soo thuộc Đại học Hanyang cho rằng kéo dài tuổi nghỉ hưu và tạo việc làm cho thanh niên không nhất thiết phải xung đột, đồng thời cảnh báo không nên biến vấn đề thành mâu thuẫn giữa các thế hệ. Trong khi đó, nhà nghiên cứu Moon Sang-gyun thuộc Viện Nghiên cứu Năng lực Nghề nghiệp Hàn Quốc đề xuất sử dụng những lao động giàu kinh nghiệm được doanh nghiệp tuyển dụng lại sau nghỉ hưu làm cố vấn trong các chương trình trải nghiệm việc làm dành cho thanh niên của chính phủ.
Giới chủ kiến nghị Quốc hội thận trọng với phương án tăng đồng loạt
Ngày 10/11, Liên đoàn Giới chủ Hàn Quốc (KEF) chuyển tới Quốc hội danh sách 19 kiến nghị lập pháp dành cho nửa cuối năm 2026. Trong đó, tổ chức này đề nghị cân nhắc kỹ việc kéo dài tuổi nghỉ hưu theo luật định.
KEF cảnh báo việc nâng tuổi nghỉ hưu đồng loạt có thể làm tăng gánh nặng chi phí nhân công, thu hẹp khả năng tuyển dụng mới và giảm cơ hội việc làm của thanh niên. Thay cho phương án bắt buộc kéo dài tuổi nghỉ hưu, tổ chức này đề xuất cơ chế tuyển dụng lại người lao động sau khi họ nghỉ hưu.
Như vậy, tranh luận tại Hàn Quốc hiện tập trung vào bài toán cân bằng giữa bảo đảm thu nhập cho người lao động lớn tuổi, duy trì khả năng cạnh tranh của doanh nghiệp và mở rộng cơ hội việc làm cho thế hệ trẻ. Trong khi các bên đều thừa nhận khoảng trống thu nhập sau nghỉ hưu là vấn đề cần giải quyết, phương thức thực hiện và mức độ bắt buộc vẫn chưa đạt được đồng thuận.
Nhận xét
Đăng nhận xét