Hình ảnh giúp hiểu rõ bài viết
Từ Bình Nhưỡng đến trường âm nhạc ở Tokyo
Yun Sim-deok sinh ngày 25/7/1897 tại Bình Nhưỡng, trong thời kỳ bán đảo Triều Tiên nằm dưới ách đô hộ của Nhật Bản. Bà là ca sĩ thanh nhạc kiêm diễn viên, có hiệu là Susan. Không lâu sau khi chào đời, bà cùng gia đình chuyển tới Jinnampo và lớn lên tại đây.
Cha bà bán rau, còn mẹ làm việc tại Gwanghye Women's Clinic, bệnh viện do nữ bác sĩ người Mỹ Rosetta Hall điều hành. Lớn lên trong một gia đình Cơ Đốc giáo sùng đạo, Yun Sim-deok sớm được tiếp xúc với nền giáo dục mới và đặc biệt say mê ca hát qua các hoạt động ở nhà thờ.
Sau khi theo học nhiều trường nữ sinh tại Bình Nhưỡng và Seoul, bà tốt nghiệp khoa sư phạm của Trường nữ sinh trung học phổ thông Gyeongseong. Yun Sim-deok từng cân nhắc nghề y do ảnh hưởng từ môi trường làm việc của mẹ, nhưng nhận thấy không phù hợp nên chuyển sang âm nhạc. Sau khi tốt nghiệp, bà làm giáo viên tiểu học tại Wonju, tỉnh Gangwon, trong hơn một năm.
Được tuyển chọn làm du học sinh hưởng công phí, Yun Sim-deok tới Nhật Bản, học tại Aoyama Gakuin trước khi vào khoa thanh nhạc của Trường Âm nhạc Tokyo. Bà trở thành sinh viên người Triều Tiên đầu tiên của trường, tốt nghiệp năm 1922 rồi ở lại làm trợ giảng thêm một năm.
Âm nhạc cũng gắn bó với các anh chị em trong gia đình bà. Em gái Yun Seong-deok học piano, còn em trai Yun Gi-seong học thanh nhạc. Yun Sim-deok đã dùng tiền học của mình để hỗ trợ hai người sang Mỹ du học.
Nữ soprano tiên phong trên sân khấu Triều Tiên
Năm 1921, khi còn du học, Yun Sim-deok tham gia chuyến lưu diễn tại Triều Tiên của Dongwoohoe, tổ chức do các lưu học sinh người Triều Tiên ở Nhật thành lập. Nhạc sĩ Hong Nan-pa là người đưa bà vào đoàn. Yun Sim-deok biểu diễn độc唱 giữa các màn kịch, trong khi nhà soạn kịch Kim Woo-jin đảm nhiệm vai trò tổng đạo diễn. Từ hoạt động này, bà quen biết Kim Woo-jin và giao lưu rộng rãi với giới du học sinh.
Tháng 6/1923, ngay sau khi về nước, Yun Sim-deok tổ chức buổi độc diễn tại Hội quán Thanh niên Trung ương ở Jongno, Seoul, chính thức ra mắt với tư cách ca sĩ thanh nhạc. Trong bối cảnh âm nhạc phương Tây mới được phổ biến và người từng qua đào tạo thanh nhạc chuyên nghiệp còn hiếm, giọng hát có âm lượng lớn cùng phong thái tự tin giúp bà nhanh chóng được chú ý.
Yun Sim-deok thường xuyên xuất hiện trong các chương trình hòa nhạc ở Seoul và được xem là nữ soprano đầu tiên của Hàn Quốc. Tuy nhiên, thù lao biểu diễn thanh nhạc khi đó nhiều lúc chỉ đủ trang trải chi phí đi lại, khiến bà không thể sống bằng âm nhạc cổ điển. Bên cạnh chi tiêu của bản thân, bà còn phải lo sinh hoạt phí cho cha mẹ và học phí du học của các em.
Yun Sim-deok vừa giảng dạy, vừa xuất hiện trên Đài Phát thanh Gyeongseong và mở rộng hoạt động sang dòng nhạc bán cổ điển. Dù nuôi ước mơ trở thành giọng ca opera lớn, bà phải hát nhạc đại chúng để bảo đảm cuộc sống.
Bà cũng từng đảm nhận vai chính trên sân khấu của đoàn kịch Towolhoe. Ở thời điểm xã hội còn định kiến với nữ diễn viên, đoàn kịch gặp nhiều khó khăn trong việc tìm người tham gia. Tuy nhiên, Yun Sim-deok bị phê bình về khả năng diễn xuất và không thành công với hướng đi này.
Đời tư của bà sau đó trở thành chủ đề cho nhiều bài báo và tin đồn, từ chuyện hôn nhân không thành đến các mối quan hệ với đàn ông. Một số lời đồn không có căn cứ còn gắn hoàn cảnh kinh tế của bà với việc tìm học phí cho em trai. Trước sức ép dư luận, Yun Sim-deok từng rời tới Cáp Nhĩ Tân, rồi trở về sau khi hay tin anh rể qua đời để an ủi chị gái.
24 bản thu và ca khúc “Khúc ca ngợi cái chết”
Để có tiền trang trải học phí cho em gái, năm 1925 Yun Sim-deok ký hợp đồng với hãng đĩa Nitto tại Osaka, Nhật Bản. Một năm sau, nhân chuyến đi tiễn em gái lên đường du học, bà thu âm 24 ca khúc cho hãng này.
Trong số các bản thu, “Sa-ui chanmi”, thường được biết đến với nghĩa “Khúc ca ngợi cái chết”, trở thành tác phẩm gắn liền với tên tuổi Yun Sim-deok. Ca khúc được thực hiện trong giai đoạn bà chuyển sang nhạc đại chúng vì áp lực mưu sinh và đến nay vẫn được nhiều người biết tới tại Hàn Quốc.
Ngày 3/8/1926, Yun Sim-deok cùng Kim Woo-jin lên tàu Tokujumaru thuộc tuyến liên lạc đường biển giữa Busan và Shimonoseki. Hai người biến mất khi con tàu đi qua eo biển Triều Tiên và Yun Sim-deok được ghi nhận mất tích vào ngày 4/8. Việc kiểm tra danh sách hành khách cho thấy hai cái tên Kim Susan và Yun Susan, lần lượt là hiệu của Kim Woo-jin và Yun Sim-deok, không còn hiện diện.
Cuộc mất tích chưa có lời giải
Một số tài liệu của Hàn Quốc cho rằng mối tình với Kim Woo-jin, người khi đó đã có gia đình, đẩy Yun Sim-deok vào cảnh bế tắc và hai người đã cùng tự vẫn trên biển. Báo chí Triều Tiên đương thời cũng đưa tin họ ôm nhau nhảy xuống nước, gọi đây là vụ đôi nam nữ tự sát đầu tiên của xã hội khi đó.
Tuy nhiên, không có nhân chứng nhìn thấy sự việc và hai người cũng không để lại thư tuyệt mệnh. Một số người quen phủ nhận họ có quan hệ tình cảm. Nhà văn Jo Myeong-hui từng bác bỏ các thông tin liên quan, cho rằng đó chỉ là lời đồn không đáng nhắc tới.
Những thông tin mô tả Yun Sim-deok và Kim Woo-jin là người yêu chủ yếu xuất hiện sau khi họ mất tích. Do thiếu nhân chứng và bằng chứng trực tiếp, nguyên nhân hai người biến mất chưa bao giờ được xác định. Ngoài giả thuyết tự sát, dư luận còn đặt ra khả năng tai nạn, bị người Nhật sát hại hoặc giả chết để bắt đầu cuộc sống mới.
Từng có tin đồn hai người vẫn sống và điều hành một cửa hàng nhạc cụ tại Rome, Italy. Khi tên cửa hàng và địa điểm cụ thể được đăng tải, gia đình Kim Woo-jin đề nghị chính quyền thuộc địa xác minh qua cơ quan ngoại giao, nhưng sau đó nhận được thông báo chính thức rằng thông tin này không đúng sự thật.
Sự quan tâm đặc biệt dành cho vụ mất tích, kết hợp với câu chuyện cuộc đời nhiều bi kịch của Yun Sim-deok, đã giúp “Khúc ca ngợi cái chết” đạt doanh số cao và tạo nên một hiện tượng trong công chúng.
Hình tượng được tái hiện qua nhiều thế hệ
Cuộc đời Yun Sim-deok tiếp tục trở thành chất liệu cho điện ảnh, truyền hình và sân khấu Hàn Quốc. Bộ phim “Yun Sim-deok” với diễn viên Moon Hee ra mắt năm 1969, còn phim “Sa-ui chanmi” do Jang Mi-hee đóng chính được công chiếu năm 1991.
Năm 2018, Shin Hye-sun hóa thân thành nữ ca sĩ trong bộ phim truyền hình cùng tên của SBS. Yun Sim-deok cũng xuất hiện trong tập 4, mùa đầu tiên của loạt phim “Pachinko” do Apple TV sản xuất năm 2022.
Nhạc kịch “Sa-ui chanmi” được dàn dựng nhiều lần trong giai đoạn 2013-2022, với nhiều diễn viên thay nhau đảm nhận vai Yun Sim-deok. Một tác phẩm sân khấu khác mang tên “Tuyến tàu liên lạc Busan-Shimonoseki” cũng được biểu diễn vào các năm 2016 và 2021.
Từ một phụ nữ được đào tạo thanh nhạc chuyên nghiệp hiếm hoi trong xã hội thuộc địa, Yun Sim-deok trở thành nữ soprano tiên phong, hoạt động giữa âm nhạc cổ điển, phát thanh, sân khấu và ca khúc đại chúng. Gần một thế kỷ sau, bản thu nổi tiếng cùng cuộc mất tích chưa được giải đáp vẫn khiến câu chuyện về bà được kể lại trên nhiều loại hình nghệ thuật.
Nhận xét
Đăng nhận xét