Hình ảnh giúp hiểu rõ bài viết
Nuôi chí cứu nước trong một gia đình nghĩa binh
Yun Hui-sun (11/8/1860-1/8/1935) là nhà hoạt động độc lập, được ghi nhận là nữ thủ lĩnh nghĩa binh đầu tiên của Hàn Quốc. Sinh trưởng trong một gia đình Nho học, bà kết hôn với Yu Je-won năm 1876 và trở thành con dâu của thủ lĩnh nghĩa binh Chuncheon Yu Hong-seok. Chính ảnh hưởng từ gia đình chồng đã thôi thúc bà dấn thân vào phong trào chống Nhật.
Sau vụ sát hại Hoàng hậu Myeongseong và sắc lệnh cắt tóc năm 1895, lực lượng nghĩa binh nổi lên tại nhiều địa phương. Khi nghĩa quân Chuncheon chiến đấu ở Chuncheon và Gapyeong, Yun Hui-sun sáng tác hàng chục bài ca, trong đó có “Bài ca nghĩa binh của phụ nữ trong nhà” và “Bài ca người lính”, nhằm khơi dậy tinh thần kháng Nhật, cổ vũ nghĩa quân và kêu gọi phụ nữ tham gia cứu nước.
Huy động phụ nữ, gây quỹ và sản xuất đạn dược
Trong giai đoạn đầu, bà cùng phụ nữ trong làng nấu cơm, giặt giũ và chăm lo đời sống cho những người tham gia nghĩa quân. Khi phong trào bùng lên mạnh mẽ trở lại sau Hiệp ước Eulsa năm 1905, việc Hoàng đế Gojong thoái vị và quân đội Triều Tiên bị giải tán năm 1907, vai trò của bà được mở rộng.
Trước tình trạng thiếu kinh phí, lương thực và đạn dược, Yun Hui-sun vận động người dân đóng góp tiền, mua đồng và đồng thau để chế tạo vũ khí, đạn. Bà còn điều hành một cơ sở làm thuốc súng cho súng hỏa mai, sử dụng đạn và lưu huỳnh làm nguyên liệu.
Bà tập hợp hơn 30 nữ nghĩa binh tham gia hỗ trợ và huấn luyện, dùng các bài ca để nâng cao tinh thần. Dù không trực tiếp ra chiến trường, Yun Hui-sun giữ vai trò quan trọng ở hậu phương, đồng thời lên án những người chỉ điểm, tiếp tay cho quân đội Nhật. Tám bài ca nghĩa binh và bốn bản cảnh cáo do bà để lại được xem là những tác phẩm nghĩa binh đầu tiên viết bằng chữ Hangeul, mang giá trị của thơ ca kháng chiến dân tộc.
Tiếp tục kháng Nhật tại Mãn Châu
Sau khi bán đảo Triều Tiên bị Nhật Bản thôn tính năm 1910, gia đình Yun Hui-sun sang Mãn Châu năm 1911 để tìm đường khôi phục lực lượng. Từ đầu năm 1912, bà khai phá ruộng nước, trồng lúa gây quỹ và thành lập trường Nohakdang nhằm đào tạo nhân lực cho phong trào chống Nhật. Cơ sở này đã đào tạo khoảng 50 nhà hoạt động, trong đó có Kim Gyeong-do và Park Jong-su. Bà cũng dạy các bài hát yêu nước chống Nhật cho cả người Triều Tiên và người Trung Quốc.
Cuộc sống lưu vong của bà trải qua nhiều mất mát khi cha chồng Yu Hong-seok qua đời năm 1913, thủ lĩnh Yu In-seok và chồng bà lần lượt mất năm 1915. Sau khi Nohakdang phải đóng cửa vì sự đàn áp của Nhật Bản, bà chuyển đến Fushun, cùng người Trung Quốc thành lập Joseon Độc lập đoàn. Năm 1926, bà tiếp tục lập đơn vị gia đình và trường học trực thuộc tổ chức này, mở thêm phân hiệu tại Yongneung, Xinbin và trực tiếp tham gia huấn luyện nghĩa binh.
Hai con trai của bà là Yu Don-sang và Yu Min-sang cũng hoạt động trong Đại Hàn Độc lập đoàn. Người con cả Yu Don-sang bị cảnh sát Nhật bắt, tra tấn và qua đời ngày 19/7/1935. Trước đó, dù một kế hoạch chống Nhật tại Fushun năm 1932 bị bại lộ, Yun Hui-sun vẫn liên tục di chuyển căn cứ và duy trì hoạt động.
Di sản của nữ thủ lĩnh nghĩa binh
Yun Hui-sun qua đời ngày 1/8/1935 tại Miaojiatun, Haicheng, Mãn Châu, hưởng thọ 76 tuổi. Thi hài bà được an táng tại núi Beishan gần đó và đến nay vẫn chưa được đưa về quê hương.
Để ghi nhận những đóng góp của bà, Đại học Quốc gia Kangwon dựng bia tưởng niệm tại làng Hanggol năm 1982. Bà được truy tặng Bằng khen Tổng thống năm 1983 và Huân chương Kiến quốc hạng Ái quốc năm 1990. Các tư liệu bà để lại được tập hợp trong “Tuyển tập ca từ nghĩa binh Yun Hui-sun”, hiện là Di sản văn hóa đăng ký số 750 của Hàn Quốc.
Từ sáng tác ca khúc cổ vũ kháng chiến, tổ chức lực lượng phụ nữ, gây quỹ, sản xuất vũ khí đến mở trường đào tạo người hoạt động ở Mãn Châu, cuộc đời Yun Hui-sun cho thấy vai trò đa dạng của phụ nữ trong phong trào giành độc lập của Hàn Quốc, ngay cả khi không trực tiếp cầm súng ngoài mặt trận.
Nhận xét
Đăng nhận xét