Hình ảnh giúp hiểu rõ bài viết
Cơ quan mới có lãnh đạo sau gần hai tuần
Tối 15, Tổng thống Hàn Quốc Lee Jae Myung phê chuẩn quyết định bổ nhiệm ông Kim Ji Yong làm người đứng đầu đầu tiên của Cơ quan Điều tra Tội phạm Nghiêm trọng. Cơ quan này chính thức hoạt động từ ngày 2 và đã trải qua 13 ngày chưa có lãnh đạo.
Người phát ngôn cấp cao của Phủ Tổng thống Kang Yu Jung cho biết quyết định được đưa ra sau khi Quốc hội thông qua báo cáo kết quả điều trần đối với ông Kim. Việc bổ nhiệm diễn ra ngay trong ngày thủ tục thẩm tra nhân sự tại Quốc hội kết thúc.
Cơ quan Điều tra Tội phạm Nghiêm trọng có nhiệm vụ chuyên trách các vụ án nghiêm trọng và được xem là một trong những thiết chế chủ chốt trong chương trình cải cách công tố do chính quyền Tổng thống Lee thúc đẩy. Ông Kim được Bộ trưởng Nội vụ và An toàn Yoon Ho Jung đề cử.
Tranh cãi về xuất thân công tố viên
Kế hoạch gửi đề nghị tổ chức điều trần tới Quốc hội từng bị trì hoãn do một bộ phận trong phe cầm quyền phản đối. Tổng thống Lee sau đó yêu cầu thẩm tra bổ sung đối với ứng viên. Những người phản đối cho rằng ông Kim từng là công tố viên có quan hệ gần gũi với phe cựu Tổng thống Yoon Suk Yeol và việc bổ nhiệm có thể khiến tiến trình cải cách công tố đi lùi.
Sau hơn nửa tháng xác minh, Phủ Tổng thống kết luận những nghi vấn liên quan đến ông Kim không phù hợp với thực tế. Hồ sơ yêu cầu điều trần được chuyển tới Quốc hội ngày 1, một ngày trước khi cơ quan mới khai trương. Ủy ban Hành chính và An toàn của Quốc hội tổ chức phiên điều trần ngày 14, sau đó thông qua báo cáo vào khoảng 14 giờ ngày 15 với sự đồng thuận giữa đảng cầm quyền và phe đối lập.
Báo cáo đồng thời ghi nhận cả đánh giá đủ điều kiện và không đủ điều kiện. Quan điểm ủng hộ cho rằng ông Kim đã giải thích căn cứ và bối cảnh của từng vấn đề gây tranh cãi, đồng thời có kinh nghiệm lãnh đạo trong ngành công tố, chuyên môn điều tra và năng lực quản lý tổ chức.
Ở chiều ngược lại, các ý kiến phản đối nhắc đến việc ông Kim từng ký tuyên bố tập thể phản đối kỷ luật cựu Tổng công tố Yoon Suk Yeol. Báo cáo cũng cho rằng phần giải trình của ông về vụ cấm xuất cảnh đối với cựu Thứ trưởng Tư pháp Kim Hak Ui và vụ công tố viên Jung Jin Woong bị cáo buộc lạm quyền, hành hung chưa đầy đủ.
Một số nghị sĩ còn đặt câu hỏi về lập trường của ông Kim đối với việc cải tổ hệ thống tư pháp hình sự. Họ lo ngại một lãnh đạo xuất thân từ ngành công tố có thể lặp lại các phương thức điều tra cũ, khó duy trì tính trung lập chính trị và chống lại sức ép từ bên ngoài.
Phe cầm quyền tiếp tục chia rẽ
Trong quá trình điều trần, một số nghị sĩ của đảng Quyền lực Nhân dân và đảng Dân chủ đồng loạt phản đối, trong khi đảng Đổi mới Tổ quốc xác định phản đối bổ nhiệm là lập trường chính thức. Các ý kiến này cho rằng ông Kim từng không đồng tình với việc thu hẹp quyền điều tra của công tố và đã tham gia tuyên bố của các lãnh đạo công tố phản đối yêu cầu kỷ luật ông Yoon Suk Yeol khi ông Yoon còn giữ chức Tổng công tố.
Tuy nhiên, một bộ phận đảng Dân chủ bảo vệ ông Kim, cho rằng ông là người có chính kiến và không hành động theo ý chính quyền. Chánh thư ký truyền thông Phủ Tổng thống Sung Ki Hong nhận định tại phiên điều trần, ông Kim đã giải thích thỏa đáng đến mức khó xác định có khuyết điểm nghiêm trọng khiến ông không thể đảm nhiệm vị trí lãnh đạo đầu tiên của cơ quan mới.
Sau quyết định bổ nhiệm, đảng Đổi mới Tổ quốc tuyên bố sẽ theo dõi chặt chẽ việc ông Kim thực hiện cam kết cải cách công tố. Trong đảng Dân chủ cũng xuất hiện lời kêu gọi chấm dứt tranh luận sau khi báo cáo điều trần đã được thông qua, tránh làm sâu sắc thêm bất đồng trong phe cầm quyền. Một số ý kiến lo ngại tranh cãi nhân sự có thể tiếp tục nới rộng khoảng cách giữa đảng Dân chủ và đảng Đổi mới Tổ quốc.
Ưu tiên kiện toàn bộ máy và bảo đảm độc lập
Thách thức trước mắt của ông Kim là ổn định một cơ quan vừa thành lập, xây dựng năng lực điều tra chuyên nghiệp và bảo đảm tính độc lập, trung lập về chính trị.
Cơ quan Điều tra Tội phạm Nghiêm trọng hiện thiếu nhiều điều tra viên cấp 4-6, lực lượng được coi là tầng nhân sự nòng cốt của tổ chức. Quy trình tuyển dụng cạnh tranh dành cho người có kinh nghiệm trong ngành cảnh sát, luật và kế toán vẫn chưa bắt đầu. Hệ thống thông tin tư pháp hình sự riêng, thường được gọi là KICS, cũng chưa hoàn thiện; tiêu chí phân định các vụ án cần yêu cầu cơ quan khác điều tra hoặc chuyển giao chưa được thiết lập.
Giới chuyên gia pháp lý Hàn Quốc cho rằng lãnh đạo mới cần nhanh chóng bố trí nhân sự theo năng lực để đẩy nhanh hoạt động điều tra và sớm chứng minh hiệu quả của cơ quan. Một yêu cầu quan trọng khác là bảo đảm sự độc lập trước chính phủ và đảng cầm quyền nhằm tạo dựng lòng tin của công chúng.
Nhận xét
Đăng nhận xét