Hình ảnh giúp hiểu rõ bài viết
Võ tướng trưởng thành từ gia đình quân nhân
Kim Chwi-ryeo (1172-1234) là một võ tướng dưới triều vua Gojong của Goryeo, vương triều tồn tại trên bán đảo Triều Tiên từ năm 918 đến 1392. Ông được biết đến với vai trò chống các lực lượng Khiết Đan còn sót lại, dẹp cuộc nổi loạn tại Uiju và góp phần ổn định biên giới phía bắc.
Kim Chwi-ryeo, tên viết bằng chữ Hán là 金就礪 hoặc 金就呂, thuộc dòng họ Kim ở Eonyang. Cụ, ông nội và cha ông đều từng giữ chức vụ trong quân đội hoặc triều đình. Nhờ địa vị của cha, ông được bổ nhiệm làm Jeongwi, sau đó lần lượt phục vụ tại lực lượng bảo vệ Đông cung và thăng qua các chức Trung lang tướng, Tướng quân rồi Đại tướng quân.
Ông kết hôn với con gái của quan Eon Tong, có ba con trai là Kim Jeon, Kim Dan-byeong và Kim Sik. Hai người con Kim Dan-byeong và Kim Sik tử trận. Kim Jeon sau này giữ chức Thái phó, còn các thế hệ hậu duệ tiếp tục đảm nhiệm nhiều chức vụ trong triều Goryeo.
Truy kích lực lượng Khiết Đan
Năm 1216, dưới sức ép của quân Mông Cổ, các nhóm Khiết Đan còn lại tràn vào khu vực tây bắc Goryeo. Hai thủ lĩnh Geumsan và Geumsi tự xưng là vua nước Đại Liêu Thụ, chỉ huy quân cướp phá nhiều nơi. Triều đình Goryeo tổ chức ba đạo quân ứng chiến, trong đó Kim Chwi-ryeo giữ quyền Thượng tướng quân và chỉ huy hậu quân.
Ông cùng các tướng lĩnh đánh lui quân Khiết Đan ở vùng tây bắc nhưng mất con trai cả trong chiến trận. Đối phương sau đó vượt sông Daedong, tiến về phía duyên hải phía tây, đe dọa kinh đô Gaegyeong rồi chiếm Cheorwon. Quân Goryeo có lúc thất bại, bản thân Kim Chwi-ryeo cũng bị thương.
Sau khi lực lượng được tổ chức lại, ông đảm nhiệm chức Tiền quân binh mã sứ. Dù tiếp tục trải qua những trận thua, quân của Kim Chwi-ryeo giành được nhiều thắng lợi, đặc biệt là trận Bakdalhyeon, buộc lực lượng Khiết Đan phải rút qua đèo Daegwallyeong, đi về phía lãnh thổ Nữ Chân. Ông truy kích đến tận khu vực biên giới, trước khi phải trở lại Gaegyeong vì lâm bệnh.
Trận Gangdong và cuộc nổi loạn Uiju
Năm 1218, Kim Chwi-ryeo được thăng Thượng tướng quân, đồng thời giữ chức Phán Lễ tân tỉnh sự. Triều đình cử Jo Chung làm nguyên soái, còn ông giữ vai trò binh mã sứ và phó chỉ huy trong chiến dịch mới chống quân Khiết Đan.
Trước sức ép của quân Goryeo, lực lượng Khiết Đan rút vào thành Gangdong, phía đông Bình Nhưỡng. Quân Mông Cổ do Hachin chỉ huy và quân Đông Chân của Wanyan Ziyuan cũng tiến đến đây. Năm 1219, ba lực lượng phối hợp vây đánh thành, khiến quân Khiết Đan bên trong phải đầu hàng.
Sau trận chiến, Goryeo và Mông Cổ lập minh ước huynh đệ với sự tham gia của Jo Chung và Kim Chwi-ryeo. Trong lúc tiễn chỉ huy Mông Cổ, ông được giao nhiệm vụ chủ trì nghi lễ tại Seogyeong, tức khu vực Bình Nhưỡng ngày nay.
Khi Han Sun và Da Ji liên kết với nhiều thành trì để nổi loạn ở Uiju, Kim Chwi-ryeo tiếp tục chỉ huy quân triều đình đi dẹp. Sau khi được bổ nhiệm làm Khu mật phó sứ, ông dẫn trung quân hoàn tất việc trấn áp, đồng thời phái thuộc cấp truy quét các nhóm Khiết Đan còn lại. Những chiến dịch này giúp Goryeo ổn định vùng biên giới phía bắc.
Những năm cuối đời và di sản
Từ năm 1221, Kim Chwi-ryeo liên tục được giao các chức vụ cao trong cơ quan quân sự, tài chính và hành chính của Goryeo. Khi chính quyền quân sự của Choe U chuyển kinh đô từ Gaegyeong ra đảo Ganghwa vào năm 1232, ông cũng tới kinh đô mới và được bổ nhiệm làm Môn hạ thị trung. Một năm sau, ông được ban thêm các danh vị Đặc tiến và Trụ quốc.
Kim Chwi-ryeo qua đời tại Gangdo, tên gọi kinh đô Goryeo trên đảo Ganghwa, ngày 21/5/1234, hưởng thọ 63 tuổi. Ông được an táng ngày 12/7 cùng năm tại sườn phía tây Daegok-dong, huyện Jingang.
Sử liệu Goryeo đánh giá ông là người ngay thẳng, thanh liêm, giữ quân kỷ nghiêm nhưng đối xử công bằng với thuộc cấp. Ông cũng được ghi nhận về khả năng vận dụng kế sách trên chiến trường. Sau khi mất, Kim Chwi-ryeo được ban thụy hiệu Wiyeol và phối thờ tại tông miếu của vua Gojong.
Năm 1983, một bia ghi dấu sự nghiệp của ông được dựng trên đảo Ganghwa. Phần mộ Kim Chwi-ryeo hiện được xếp hạng Tài liệu di sản văn hóa số 25 của thành phố Incheon. Hình tượng vị võ tướng này từng xuất hiện trong các phim truyền hình lịch sử Warrior Age của KBS và God of War của MBC.
Nhận xét
Đăng nhận xét