Hình ảnh giúp hiểu rõ bài viết
Nhà nho yêu nước cuối thời Joseon
Hwang Hyeon (11/12/1855-7/9/1910), tự Un-gyeong, hiệu Maecheon, là nhà nho, nhà thơ và chí sĩ yêu nước sống trong giai đoạn cuối triều Joseon. Ông sinh tại Gwangyang, từng ở Hampyeong và trưởng thành tại Gurye, đều thuộc vùng Jeolla ở phía nam bán đảo Triều Tiên.
Nổi tiếng thông minh từ nhỏ, Hwang Hyeon lên kinh đô dự khoa cử khi còn trẻ và giao du với nhiều văn nhân tên tuổi như Kang Wi, Lee Geon-chang và Kim Taek-yeong. Năm 1883, ông đứng đầu một vòng thi sơ khảo dưới thời vua Gojong nhưng bị hạ xuống vị trí thứ hai chỉ vì xuất thân từ địa phương. Nhận thấy sự mục ruỗng của triều đình, ông không dự các vòng tiếp theo và trở về quê.
Đỗ đầu nhưng từ bỏ con đường làm quan
Năm 1885, Hwang Hyeon đỗ thứ hai kỳ sơ khảo của khoa thi saengwon, một ngạch tuyển chọn người có học trong hệ thống khoa cử Triều Tiên. Đến năm 1888, vì không muốn trái ý cha, ông tiếp tục dự thi và đỗ đầu kỳ hội khảo.
Tuy nhiên, lúc này Joseon vừa trải qua binh biến Imo và chính biến Gapsin, đồng thời chịu sự can thiệp mạnh của nhà Thanh. Trước tình trạng tham nhũng nghiêm trọng trong bộ máy quan lại bảo thủ, Hwang Hyeon quyết định đoạn tuyệt với chốn quan trường và lại trở về Gurye.
Tại đây, ông lập một thư phòng nhỏ với khoảng 3.000 cuốn sách, chuyên tâm đọc, sáng tác thơ văn, nghiên cứu lịch sử và học thuật trị quốc, đồng thời đào tạo học trò. Sau vụ thuốc nổ tại cung Unhyeon năm 1892, ông cho rằng Hoàng hậu Myeongseong đứng sau âm mưu nhằm sát hại gia đình Heungseon Daewongun.
“Maecheon Yarok” và ký ức về một thời biến động
Năm 1894, bán đảo Triều Tiên liên tiếp chứng kiến phong trào nông dân Donghak, cuộc cải cách Gabo và Chiến tranh Thanh-Nhật. Cảm nhận rõ nguy cơ của thời cuộc, Hwang Hyeon bắt đầu ghi chép những điều bản thân trải qua hoặc được nghe kể để truyền lại cho hậu thế.
Từ đó ra đời các tác phẩm “Maecheon Yarok” và “Ohagi-mun”. Trong đó, “Maecheon Yarok” là bộ sử biên niên tập hợp nhiều tư liệu về giai đoạn cuối Joseon, được đánh giá có giá trị lớn đối với nghiên cứu lịch sử. Những tác phẩm khác như “Maecheon-jip”, “Maecheon sijip” và “Dongbi giryak” cũng cho thấy ông vừa là thi nhân, văn nhân, vừa là người quan sát và ghi lại những biến động của đất nước.
Lựa chọn cuối cùng sau khi đất nước bị sáp nhập
Tháng 11/1905, khi Nhật Bản cưỡng ép triều đình Joseon ký Hiệp ước Eulsa, Hwang Hyeon vô cùng phẫn uất. Ông từng tìm cách lưu vong để cùng Kim Taek-yeong, khi đó ở Trung Quốc, tham gia phong trào khôi phục chủ quyền nhưng không thành.
Tháng 8/1910, Nhật Bản cưỡng ép ký hiệp ước sáp nhập Triều Tiên. Hwang Hyeon để lại bốn bài thơ tuyệt mệnh. Ngày 7/9/1910, tức 16 ngày sau khi hiệp ước được ký, ông uống lượng lớn thuốc phiện và qua đời tại nhà riêng ở Gurye để phản đối việc đất nước mất chủ quyền.
Các bài thơ tuyệt mệnh của ông được đăng trên báo Gyeongnam Ilbo, khi Jang Ji-yeon giữ cương vị chủ bút, sau đó dẫn đến vụ đàn áp báo chí được biết đến với tên gọi “sự kiện Gyeongnam Ilbo”.
Di sản của người cầm bút trong thời mất nước
Hwang Hyeon được tưởng nhớ như một nhà nho, nhà văn, nhà thơ và liệt sĩ yêu nước của giai đoạn cuối Joseon. Năm 1962, Hàn Quốc truy tặng ông Huân chương Kiến quốc hạng Độc lập vì những đóng góp cho sự nghiệp giành lại chủ quyền.
Tại nền nhà cũ của ông ở huyện Gurye, tỉnh Nam Jeolla, đền Maecheonsa hiện lưu giữ chân dung và bài vị của Hwang Hyeon; bên cạnh đó là khu trưng bày các di vật. Tên tuổi ông còn được nhắc đến bởi vừa để lại nguồn sử liệu quan trọng về một thời kỳ đầy biến động, vừa lựa chọn tuẫn tiết để thể hiện thái độ trước cảnh quốc gia bị thôn tính.
Nhận xét
Đăng nhận xét