Hình ảnh giúp hiểu rõ bài viết
Hàn Quốc đang phát triển một vệ tinh có khả năng tiếp cận, bắt giữ và loại bỏ các vật thể đã mất chức năng trên quỹ đạo. Dự án thu hút sự chú ý trong lúc video về mảnh vỡ tên lửa rơi xuống một đồn điền tại Indonesia lan truyền mạnh, khiến cụm từ “rác vũ trụ” trở thành từ khóa được tìm kiếm nhiều.
Vệ tinh thu gom rác dự kiến lên quỹ đạo năm 2027
Ngày 26/10, Cơ quan Hàng không Vũ trụ Hàn Quốc tổ chức cuộc họp đánh giá mức độ sẵn sàng tích hợp hệ thống đối với vệ tinh kiểm soát chủ động vật thể không gian ADR-SAT tại Viện Nghiên cứu vệ tinh thuộc KAIST ở quận Yuseong, thành phố Daejeon.
Cuộc họp nhằm kiểm tra mức độ hoàn thiện của các hệ thống thành phần và nhận diện trước những rủi ro kỹ thuật có thể phát sinh trong quá trình tích hợp. Các chuyên gia từ doanh nghiệp, trường đại học và viện nghiên cứu tham gia với tư cách thành viên đánh giá độc lập.
Theo Viện Nghiên cứu vệ tinh, dự án đã đáp ứng các điều kiện để chuyển sang giai đoạn tiếp theo. Viện dự kiến bắt đầu lắp ráp mẫu bay thực tế từ tháng 11. ADR-SAT sẽ được đưa lên quỹ đạo trong lần phóng thứ sáu của tên lửa đẩy Nuri vào năm 2027.
Bắt mục tiêu bằng cánh tay robot
Vệ tinh sẽ theo dõi một vệ tinh đã kết thúc nhiệm vụ, tiếp cận rồi dùng cánh tay robot và bộ phận kẹp để giữ mục tiêu. Sau đó, ADR-SAT hạ thấp độ cao và thả vật thể vào khí quyển, nơi nó bị đốt cháy bởi nhiệt sinh ra do ma sát.
Cơ chế này gợi liên tưởng đến tàu thu gom rác không gian trong bộ phim khoa học viễn tưởng Hàn Quốc “Space Sweepers” (tựa Việt: “Con tàu Chiến Thắng”). Cơ quan Hàng không Vũ trụ Hàn Quốc cho biết đây là thử nghiệm có độ khó cao, hướng tới việc trực tiếp bắt giữ và loại bỏ rác trên quỹ đạo. Nếu thành công, ADR-SAT được kỳ vọng trở thành vệ tinh đầu tiên trên thế giới trình diễn công nghệ bắt rác vũ trụ ngoài không gian.
Ứng viên hàng đầu cho nhiệm vụ đầu tiên là vệ tinh quan sát Trái Đất Wooribyeol-3. Vệ tinh này được phóng năm 1999, kết thúc hoạt động vào năm 2002 nhưng đến nay vẫn bay quanh Trái Đất.
Hàng trăm nghìn vật thể trôi trên quỹ đạo
Rác vũ trụ là tên gọi chung của các vật thể nhân tạo không còn hoạt động nhưng vẫn tồn tại trên quỹ đạo, như vệ tinh hết hạn sử dụng, tầng đẩy tên lửa, mảnh vỡ do va chạm hoặc nổ và dụng cụ bị phi hành gia đánh rơi.
Tổng khối lượng rác vũ trụ trên quỹ đạo được ước tính vượt 4.500 tấn. Khoảng 23.000 vật thể có kích thước từ 10 cm trở lên, trong khi số vật thể lớn hơn 1 cm có thể vào khoảng 500.000-600.000.
Chúng di chuyển với vận tốc 7,9-11,2 km/giây. Ở tốc độ này, ngay cả một mảnh sơn nhỏ cũng có thể tạo ra sức va chạm rất lớn. Số vụ phóng vệ tinh gia tăng trên toàn cầu đồng nghĩa với việc ngày càng nhiều vật thể hết nhiệm vụ bị bỏ lại, làm tăng nguy cơ va chạm trên quỹ đạo.
Mảnh tên lửa dài 9 m rơi xuống Indonesia
Sự quan tâm đối với rác vũ trụ còn tăng mạnh sau vụ một tấm kim loại lớn đã cháy rơi xuống đồn điền cọ dầu ở huyện Đông Kotawaringin, tỉnh Trung Kalimantan của Indonesia vào đêm 18/10. Mảnh vỡ dài khoảng 9 m và không gây thương vong.
Cơ quan Nghiên cứu và Đổi mới quốc gia Indonesia xác định đây là mảnh vỡ của tên lửa Zhuque-2E do công ty tư nhân Trung Quốc LandSpace phóng từ khu vực tây bắc Trung Quốc ngày 14/10.
Các video do KBS đăng ngày 26/10 về quả cầu lửa và khối kim loại rơi xuống mặt đất nhanh chóng thu hút sự chú ý. Một video đạt hơn 272.000 lượt xem, trong khi đoạn tin mô tả khối kim loại cỡ ôtô rơi xuống đồn điền ghi nhận hơn 96.000 lượt xem. Những nội dung giải thích tác hại của mảnh sơn siêu nhỏ và công nghệ dùng cánh tay robot bắt vệ tinh hỏng cũng xuất hiện dày hơn trong tuần qua.
Ông Oh Tae-seok, người đứng đầu Cơ quan Hàng không Vũ trụ Hàn Quốc, nhận định công nghệ tiếp cận rác vũ trụ đang di chuyển với tốc độ cao, bắt giữ rồi đưa trở lại khí quyển để tiêu hủy là một thách thức chưa từng có. Theo ông, Hàn Quốc muốn tự chủ công nghệ cốt lõi này để tăng khả năng bảo vệ các vệ tinh quốc gia trước rủi ro trên quỹ đạo.
Nhận xét
Đăng nhận xét