
Hình ảnh giúp hiểu rõ bài viết
Từ hoàng tử trở thành nhà tu hành
Uicheon (1055-1101), thụy hiệu Đại Giác Quốc sư, là một trong những nhân vật có ảnh hưởng lớn đối với Phật giáo thời Goryeo. Ông thúc đẩy sự hòa hợp giữa Thiền tông và Giáo tông, tổ chức biên soạn kho thư tịch Phật giáo và sáng lập Thiên Thai tông tại bán đảo Triều Tiên, qua đó hướng tới thống nhất giáo đoàn và củng cố nền tảng quốc gia.
Ông sinh năm 1055 tại Gaegyeong, kinh đô của Goryeo, là con trai thứ tư của vua Munjong và hoàng hậu Inye. Tên thế tục của ông là Wang Hu, pháp danh Uicheon, đồng thời sử dụng hiệu Uise. Dù lớn lên trong hoàng tộc và là em ruột của các vua Sunjong, Seonjong và Sukjong, ông đã tự nguyện xuất gia khi vua Munjong hỏi trong số các hoàng tử ai muốn đi theo con đường tu hành.
Năm 1065, Uicheon xuất gia với Quốc sư Gyeongdeok Nanwon, người cậu bên ngoại của mình, rồi học tại chùa Yeongtong. Tháng 10 cùng năm, ông thọ giới cụ túc tại chùa Buril. Việc học của Uicheon không chỉ giới hạn trong kinh, luật, luận của Phật giáo mà còn mở rộng sang kinh điển Nho giáo, sử học và tư tưởng Bách gia chư tử.
Sau khi thầy qua đời, ông tiếp tục đảm nhiệm việc giảng dạy. Năm 1067, vua Munjong ban cho ông hiệu Uise và chức Tăng thống. Trong bối cảnh Phật giáo Goryeo có nhiều tông phái, đặc biệt tồn tại mâu thuẫn sâu sắc giữa Thiền tông và Giáo tông, Uicheon nghiên cứu rộng khắp các dòng tư tưởng, từ Luật tông, Pháp Tướng tông đến những truyền thống Thiền và Giáo có từ thời Silla.
Chuyến đi nhà Tống và mạng lưới giao lưu Phật học
Uicheon từng trao đổi thư từ với pháp sư Jingyuan của nhà Tống. Năm 1085, bất chấp sự can ngăn của vua Seonjong, ông cùng đệ tử Sugae xuống thuyền sang Tống. Khi triều đình Goryeo biết tin, một số tăng sĩ được cử đi theo hỗ trợ. Vua Tống Triết Tông cũng giao cho quan Dương Kiệt hướng dẫn đoàn.
Tại kinh đô Biện Kinh của nhà Tống, Uicheon lưu trú ở chùa Qisheng và giao lưu với pháp sư Youcheng, một học giả lớn về Hoa Nghiêm. Ông tìm gặp thiền sư Zongben thuộc Vân Môn tông tại chùa Xiangguo, đồng thời tiếp xúc với nhà sư Ấn Độ Tian Jixiang tại chùa Xingguo để tìm hiểu tình hình và học thuật Ấn Độ.
Ở chùa Dazhong Xiangfu tại Hàng Châu, Uicheon gặp pháp sư Jingyuan, thảo luận về Kinh Hoa Nghiêm, Kinh Lăng Nghiêm, Kinh Viên Giác, Đại thừa khởi tín luận cũng như giáo học Thiên Thai và Hiền Thủ. Ông còn đàm luận với học tăng thuộc nhiều tông phái khác nhau. Tổng cộng, Uicheon đã gặp hơn 50 cao tăng trong thời gian ở nhà Tống.
Khi đến núi Thiên Thai, ông đảnh lễ tháp của Trí Giả đại sư và viết lời phát nguyện phục hưng Thiên Thai tông tại Goryeo. Ông cũng đến Lingzhi để tiếp nhận giới pháp từ Đại Trí đại sư. Danh tiếng của Uicheon lan sang cả nhà Liêu. Vua Liêu Đạo Tông nhận giới từ ông, thiết lập quan hệ thầy trò và sau khi Uicheon trở về Goryeo vẫn nhiều lần gửi kinh sách, trà, hương, vàng và lụa.
Biên soạn kho chú giải Phật giáo đồ sộ
Năm 1086, Uicheon trở về Goryeo với hơn 3.000 quyển thư tịch Phật giáo và được nhà vua cùng hoàng hậu đón tiếp. Sau đó, ông làm trụ trì chùa Heungwang, hệ thống hóa giáo học Thiên Thai, đào tạo đệ tử và tiếp tục trao đổi sách, thư từ với giới học tăng nhà Tống. Ông từng gửi cho pháp sư Jingyuan 2.000 lạng vàng để phục vụ việc khắc Kinh Hoa Nghiêm và xây dựng kho kinh.
Công trình tiêu biểu nhất của Uicheon là biên soạn Gyojang, bộ sưu tập các sách chú giải Phật giáo. Ông lập Gyojang Dogam, cơ quan chuyên trách tại chùa Heungwang, thu thập khoảng 4.000 quyển sách Phật giáo tìm được từ nhà Liêu, nhà Tống, Nhật Bản cùng những thư tịch cổ đang lưu hành ở Goryeo. Kết quả là hơn 4.740 quyển thuộc bộ Goryeo Sokjanggyeong, thường được hiểu là kho kinh bổ sung gồm các trước tác chú giải, được khắc in.
Uicheon còn biên soạn ba quyển Sinpyeon Jejong Gyojang Chongnok, danh mục các tác phẩm được đưa vào Gyojang. Khác với danh mục kinh điển thông thường, công trình này không liệt kê phần chính bản của kinh, luật, luận mà tập trung vào các sách sớ giải. Đây được xem là danh mục đầu tiên thuộc loại này tại bán đảo Triều Tiên.
Từ năm 1094, Uicheon lần lượt hoạt động tại các chùa Heungwon, Haein và Heungwang. Sau khi mẹ là Thái hậu Inye và anh trai là vua Seonjong qua đời, ông lui về chùa Haein. Tuy nhiên, theo đề nghị của vua Heonjong, ông trở lại Gaegyeong và tiếp tục giữ vị trí trụ trì chùa Heungwang.
Sáng lập Thiên Thai tông, tìm đường hòa hợp Thiền và Giáo
Năm 1097, Uicheon trở thành trụ trì đầu tiên của chùa Gukcheong mới được xây dựng. Tại đây, ông giảng dạy giáo học Thiên Thai và chính thức sáng lập Thiên Thai tông ở Goryeo. Thông qua các tư tưởng cốt lõi của Thiên Thai như hội tam quy nhất và nhất tâm tam quán, ông muốn dung hòa Thiền tông với Giáo tông, thống nhất giáo đoàn đang phân tán và góp phần củng cố nền tảng quốc gia.
Năm 1099, kỳ tuyển chọn tăng sĩ đầu tiên của Thiên Thai tông được tổ chức. Hai năm sau, triều đình tiến hành kỳ đại tuyển dành cho tông phái này. Uicheon vừa đào tạo thế hệ kế tục trong nước, vừa duy trì trao đổi tư tưởng bằng thư từ với tăng sĩ và học giả Phật giáo nhà Tống.
Môn hạ của ông có hơn 160 cao tăng, trong đó có Gyowung, Jing-eom và Sugae. Jing-eom, con trai vua Sukjong, cũng xuất gia theo Uicheon và kế thừa pháp thống.
Ảnh hưởng của Uicheon không chỉ giới hạn trong tôn giáo. Dưới triều Sukjong, ông đề xuất đúc tiền. Nhà vua chấp thuận, lập cơ quan Jujeon Dogam và cho phát hành các đồng tiền như Haedong Tongbo, Samhan Tongbo nhằm thúc đẩy lưu thông tiền tệ. Quan điểm của Uicheon về tiền tệ được cho là gắn với những điều ông quan sát trong thời gian ở Trung Quốc.
Di sản học thuật và danh hiệu Đại Giác Quốc sư
Uicheon để lại nhiều công trình như Sinjip Wonjong Munryu gồm 22 quyển, Seokwon Sarim 250 quyển, Ganjeong Seongyusik Non Dan-gwa ba quyển và Cheontae Sagyo-ui Ju ba quyển. Sau khi ông qua đời, các đệ tử tập hợp hành trạng và trước tác để biên soạn Đại Giác Quốc sư văn tập gồm 23 quyển và ngoại tập gồm 13 quyển.
Ông cũng giảng dạy bằng cách chuyển dịch hơn 300 quyển sang ngôn ngữ bản địa, trong đó có 180 quyển Kinh Hoa Nghiêm. Tuy nhiên, phần lớn trước tác của ông đã thất truyền. Hiện chỉ còn lại ba quyển Sinpyeon Jejong Gyojang Chongnok, một số phần rời của văn tập và ngoại tập, một phần Wonjong Munryu, Seokwon Sarim cùng lời tựa của Ganjeong Seongyusik Non Dan-gwa.
Ngày 3/10/1101, vua Sukjong phong Uicheon làm Quốc sư. Khi bệnh tình trở nặng, ông bày tỏ với nhà vua rằng tâm nguyện của mình là phục hưng chính đạo, đồng thời đề nghị triều đình tiếp tục hết lòng bảo hộ Phật pháp.
Uicheon viên tịch tại chùa Chongji trong năm 1101, hưởng thọ 47 tuổi, với 36 năm tu hành. Vua Sukjong nghe tin đã ngừng thiết triều, ấn định ngày nghỉ tạm thời và trực tiếp chủ trì lễ trà tỳ. Xá lợi của ông được an trí trong thạch thất ở ngọn núi phía đông chùa Yeongtong.
Tại chùa Yeongtong, một tấm bia do học giả Kim Bu-sik soạn văn được dựng lên. Chùa Seonbong cũng có bia Đại Giác Quốc sư, thủy tổ Thiên Thai tại vùng Hải Đông, với phần văn bia do Im Jon viết. Triều đình ban cho ông thụy hiệu Đại Giác Quốc sư.
Di sản nổi bật của Uicheon gồm việc chỉnh lý thư tịch Phật giáo, khắc in Goryeo Sokjanggyeong, tiếp nhận tri thức mới qua chuyến đi nhà Tống và xây dựng Thiên Thai tông nhằm hòa hợp giáo đoàn. Ngày nay, Thiên Thai tông Phật giáo Hàn Quốc tôn ông là người phục hưng Thiên Thai tông trên bán đảo Triều Tiên và là một trong ba vị tổ quan trọng của tông phái.
Nhận xét
Đăng nhận xét