Song Hae – biểu tượng của sân khấu Hàn Quốc và hành trình gắn kết mọi thế hệ qua "Chương trình ca hát toàn quốc"

Hình ảnh giúp hiểu rõ bài viết
Song Hae, người dẫn chương trình đã trở thành ký ức văn hóa của nhiều thế hệ Hàn Quốc
Khi nhắc đến truyền hình Hàn Quốc, đặc biệt là các chương trình giải trí dành cho đại chúng, cái tên Song Hae (1927-2022) được xem như một biểu tượng vượt ra ngoài vai trò của một người dẫn chương trình. Ông không chỉ là gương mặt quen thuộc trên màn ảnh nhỏ mà còn là nhân vật gắn liền với đời sống văn hóa bình dân Hàn Quốc trong nhiều thập niên.
Song Hae, tên thật là Song Bok-hui, sinh ngày 27/4/1927 tại huyện Jae Ryeong, tỉnh Hwanghae, vùng đất hiện thuộc Triều Tiên ngày nay. Cuộc đời ông trải qua nhiều biến động lớn của lịch sử bán đảo Triều Tiên, từ thời kỳ thuộc địa, chiến tranh Triều Tiên cho đến quá trình phát triển mạnh mẽ của xã hội Hàn Quốc hiện đại.
Khác với hình ảnh một nghệ sĩ chỉ gắn bó với ánh đèn sân khấu, cuộc đời Song Hae phản ánh câu chuyện của một thế hệ người Hàn Quốc phải trải qua chia cắt, di cư và tái thiết đất nước sau chiến tranh. Chính những trải nghiệm cá nhân ấy đã giúp ông tạo nên sự gần gũi đặc biệt với công chúng.
Trong văn hóa Hàn Quốc, những người nghệ sĩ lớn tuổi có khả năng kết nối nhiều thế hệ thường được gọi bằng cách xưng hô thể hiện sự kính trọng như "seonsaengnim" (thầy, tiền bối). Song Hae là một trong những nghệ sĩ được công chúng gọi bằng sự thân mật và kính trọng như vậy, bởi ông không chỉ biểu diễn mà còn trở thành một phần ký ức tập thể.
Từ người tị nạn chiến tranh đến nghệ sĩ trên sân khấu quốc gia
Tuổi trẻ của Song Hae gắn với những năm tháng đầy biến động. Sau khi chiến tranh Triều Tiên bùng nổ năm 1950, ông từng phải lẩn trốn để tránh bị cưỡng ép gia nhập quân đội Triều Tiên. Trong lần di tản sau đó, ông rời quê hương và đi về phía Nam trên một con tàu của quân đội Mỹ.
Trên hành trình vượt biển ấy, ông đã chọn nghệ danh Song Hae. Cái tên này được hiểu là mang ý nghĩa gắn với biển cả rộng lớn trước mắt, thể hiện mong muốn hướng tới một cuộc đời mới. Đây cũng là dấu mốc quan trọng khi một chàng trai mất quê hương bắt đầu xây dựng lại cuộc sống tại miền Nam bán đảo Triều Tiên.
Sau khi đến Busan, Song Hae gia nhập quân đội Hàn Quốc và phục vụ với vai trò lính thông tin. Trong thời gian thực hiện nhiệm vụ, ông tham gia truyền tin bằng mã Morse trong giai đoạn trước và trong thời điểm Hiệp định đình chiến Triều Tiên được ký năm 1953.
Những trải nghiệm về chiến tranh, ly tán gia đình và nỗi nhớ quê hương trở thành chủ đề xuất hiện nhiều trong cuộc đời nghệ thuật của ông. Ca khúc "Yulang Cheongchun" (Tuổi trẻ phiêu bạt) được phát hành sau này cũng chứa đựng những cảm xúc về một tuổi trẻ phải rời xa quê nhà.
Đối với nhiều người Hàn Quốc, câu chuyện của Song Hae cũng là câu chuyện của thế hệ người di tản sau chiến tranh. Hàng triệu gia đình trên bán đảo Triều Tiên từng chịu cảnh chia cắt, mất liên lạc với người thân trong nhiều thập niên.
Sự nghiệp kéo dài hơn nửa thế kỷ và dấu ấn trong ngành giải trí Hàn Quốc
Sau khi xuất ngũ năm 1955, Song Hae chính thức bước vào con đường nghệ thuật với tư cách ca sĩ thuộc đoàn biểu diễn Changgong. Từ âm nhạc, ông dần mở rộng hoạt động sang lĩnh vực hài kịch, điện ảnh và truyền hình.
Trong giai đoạn thập niên 1960 và 1970, khi ngành truyền hình Hàn Quốc bắt đầu phát triển, Song Hae trở thành một trong những nghệ sĩ xuất hiện thường xuyên trên sóng truyền hình. Ông hoạt động cùng nhiều danh hài nổi tiếng thời kỳ đó như Gu Bong-seo, Bae Sam-ryong và Lee Ju-il.
Điểm đặc biệt trong phong cách của Song Hae là khả năng trò chuyện tự nhiên với khán giả bình thường. Ông không tạo khoảng cách giữa người nổi tiếng và công chúng mà thường xuất hiện với hình ảnh thân thiện, hài hước và gần gũi.
Ngoài vai trò dẫn chương trình, ông vẫn duy trì tình yêu với âm nhạc. Ngay cả khi đã ngoài 80 tuổi, Song Hae vẫn tổ chức các buổi biểu diễn cá nhân và phát hành album. Năm 2018, ông ra mắt album "Ddanddara", tiếp tục thể hiện các ca khúc mới cùng những bài hát gắn với hình ảnh người nghệ sĩ sống trọn đời với sân khấu.
Trong xã hội Hàn Quốc, nơi dân số già hóa nhanh chóng, hình ảnh một nghệ sĩ cao tuổi vẫn hoạt động tích cực cũng tạo nên một thông điệp về sự năng động của người cao tuổi. Song Hae trở thành ví dụ tiêu biểu cho việc tuổi tác không nhất thiết đồng nghĩa với việc rời khỏi đời sống xã hội.
"Chương trình ca hát toàn quốc" và vai trò xây dựng văn hóa cộng đồng
Dấu ấn lớn nhất trong sự nghiệp Song Hae gắn với chương trình "Jeonguk Norae Jajeong" (Chương trình ca hát toàn quốc) của KBS. Ông bắt đầu đảm nhận vai trò người dẫn chương trình từ năm 1988 và trở thành linh hồn của chương trình trong hơn ba thập niên.
Khác với nhiều chương trình âm nhạc hiện đại tập trung vào các ngôi sao nổi tiếng, "Chương trình ca hát toàn quốc" dành sân khấu cho người dân bình thường. Những người tham gia có thể là nông dân, tiểu thương, công nhân, học sinh hoặc người cao tuổi tại các địa phương.
Mô hình này tạo nên một nét văn hóa đặc biệt trong xã hội Hàn Quốc: sân khấu không chỉ thuộc về nghệ sĩ chuyên nghiệp mà còn là nơi cộng đồng địa phương thể hiện niềm vui, tài năng và sự gắn kết. Song Hae đóng vai trò như cầu nối giữa chương trình và hàng triệu khán giả.
Ông từng dẫn chương trình tại nhiều địa điểm trong và ngoài Hàn Quốc, bao gồm Los Angeles, Tokyo, Bắc Kinh, New York và London. Năm 2003, ông tham gia chương trình đặc biệt "Chương trình ca hát toàn quốc tại Bình Nhưỡng", đánh dấu lần trở lại miền Bắc sau hơn 50 năm kể từ khi rời quê hương.
Sự kiện tại Bình Nhưỡng mang ý nghĩa đặc biệt với cá nhân Song Hae. Khi nghe nhắc đến quê nhà Jae Ryeong và nhận được câu trả lời rằng những người thân cũ có thể đã không còn ở đó, ông nhận ra khoảng cách lịch sử mà chiến tranh đã để lại. Ông từng nhiều lần mong muốn có thể tổ chức chương trình tại quê hương nhưng điều đó chưa trở thành hiện thực.
Ý nghĩa của di sản Song Hae đối với Việt Nam và người yêu văn hóa Hàn Quốc
Câu chuyện về Song Hae cũng có những điểm gần gũi với khán giả Việt Nam. Việt Nam và Hàn Quốc đều từng trải qua chiến tranh, chia cắt và quá trình tái thiết đất nước. Vì vậy, câu chuyện về một nghệ sĩ mang ký ức lịch sử vào nghệ thuật có thể tạo sự đồng cảm với nhiều người Việt.
Tại Việt Nam, khán giả yêu thích văn hóa Hàn Quốc thường biết đến các chương trình truyền hình thực tế, phim truyền hình và âm nhạc K-pop hiện đại. Tuy nhiên, trường hợp Song Hae cho thấy một khía cạnh khác của ngành giải trí Hàn Quốc: sức mạnh của những chương trình cộng đồng và những nhân vật có khả năng duy trì kết nối xã hội trong thời gian dài.
Đối với các doanh nghiệp truyền thông và giải trí Việt Nam, mô hình của "Chương trình ca hát toàn quốc" có thể là một ví dụ đáng chú ý về cách xây dựng nội dung dựa trên câu chuyện của người dân thay vì chỉ tập trung vào người nổi tiếng. Những chương trình gắn với cộng đồng địa phương cũng là một xu hướng được nhiều nền truyền thông quan tâm.
Quan hệ Việt Nam - Hàn Quốc trong nhiều năm qua phát triển mạnh trên các lĩnh vực kinh tế, văn hóa và giao lưu nhân dân. Sự phổ biến của phim Hàn, âm nhạc Hàn Quốc và du lịch Hàn Quốc tại Việt Nam cho thấy mức độ quan tâm lớn của công chúng Việt đối với đời sống văn hóa nước này. Trong bối cảnh đó, việc tìm hiểu những nhân vật như Song Hae giúp khán giả Việt Nam nhìn thấy chiều sâu lịch sử phía sau làn sóng văn hóa Hàn Quốc hiện đại.
Từ góc nhìn quốc tế, di sản của Song Hae không chỉ nằm ở kỷ lục Guinness năm 2022 với danh hiệu người dẫn chương trình cuộc thi âm nhạc truyền hình cao tuổi nhất thế giới, mà còn nằm ở khả năng biến truyền hình thành không gian gặp gỡ của cộng đồng.
Di sản còn lại sau khi người nghệ sĩ rời sân khấu
Song Hae qua đời ngày 8/6/2022 tại nhà riêng ở Seoul, hưởng thọ 95 tuổi. Trước đó, ông từng chia sẻ mong muốn được đứng trên sân khấu cho đến cuối đời và tiếp tục dẫn "Chương trình ca hát toàn quốc" nếu sức khỏe cho phép.
Lễ tang của ông được tổ chức tại Seoul với sự tham dự của nhiều nghệ sĩ và đại diện ngành văn hóa Hàn Quốc. Nhà nước Hàn Quốc đã truy tặng ông Huân chương Văn hóa Geumgwan, cấp bậc cao nhất trong hệ thống khen thưởng văn hóa nghệ thuật của nước này.
Những lời tiễn biệt dành cho Song Hae nhấn mạnh rằng ông không chỉ trò chuyện với người tham gia chương trình mà còn tạo ra không gian để những người bình thường được tỏa sáng. Những sân khấu ông đi qua trở thành nơi lưu giữ câu chuyện của nhiều vùng miền Hàn Quốc.
Ngày nay, khi ngành giải trí Hàn Quốc tiếp tục mở rộng ra thế giới, từ K-pop đến phim ảnh và nền tảng trực tuyến, hình ảnh Song Hae nhắc nhở rằng sức mạnh văn hóa không chỉ đến từ những ngôi sao toàn cầu mà còn đến từ những câu chuyện đời thường, sự kết nối cộng đồng và ký ức của nhiều thế hệ.
Nhận xét
Đăng nhận xét