Hình ảnh giúp hiểu rõ bài viết
Seoul biến DDP thành điểm hẹn của công nghệ và dòng vốn
Trong hai ngày 9 và 10, chính quyền thủ đô Seoul tổ chức lễ hội startup toàn cầu “Try Everything 2026” tại Dongdaemun Design Plaza, thường được gọi tắt là DDP. Sự kiện quy tụ doanh nghiệp khởi nghiệp trí tuệ nhân tạo, quỹ đầu tư mạo hiểm, tập đoàn lớn, cơ quan hỗ trợ đổi mới sáng tạo và đại diện nhiều thành phố, quốc gia. Khác với một triển lãm công nghệ thuần túy, chương trình được thiết kế để các bên cùng bàn về ba vấn đề có tính sống còn với startup: gọi vốn, tìm khách hàng và mở đường ra thị trường quốc tế.
DDP là một trong những công trình kiến trúc mang tính biểu tượng của Seoul, nằm tại khu Dongdaemun vốn quen thuộc với du khách Việt Nam nhờ các trung tâm mua sắm, chợ thời trang và hoạt động về đêm. Công trình có hình khối uốn cong mang phong cách tương lai, do kiến trúc sư Zaha Hadid thiết kế, thường xuyên được sử dụng cho tuần lễ thời trang, triển lãm thiết kế và các sự kiện văn hóa lớn. Việc Seoul chọn địa điểm này cho một chương trình về AI không chỉ nhằm tạo hiệu ứng hình ảnh. Nó phản ánh cách thành phố muốn đặt công nghệ bên cạnh thiết kế, công nghiệp sáng tạo và đời sống đô thị, thay vì giới hạn AI trong phòng nghiên cứu.
Chương trình gồm hội nghị quốc tế, khu trưng bày công nghệ, hoạt động trải nghiệm và các cuộc gặp trực tiếp giữa startup với nhà đầu tư hoặc doanh nghiệp. Trọng tâm không nằm ở câu hỏi AI có thể tạo ra văn bản, hình ảnh hay video ấn tượng đến đâu, mà là công nghệ này có thể giúp doanh nghiệp tăng năng suất, giảm chi phí và giải quyết những bài toán thực tế như thế nào. Đây cũng là chuyển động đang diễn ra trên thị trường toàn cầu: sau giai đoạn hào hứng với AI tạo sinh, giới đầu tư ngày càng yêu cầu các công ty chứng minh doanh thu, khách hàng và hiệu quả vận hành.
Từ AI tạo nội dung đến “AI vật lý”
Từ khóa nổi bật tại Try Everything 2026 là “physical AI”, có thể hiểu là AI vật lý. Nếu AI tạo sinh chủ yếu hoạt động trong không gian số, tiếp nhận dữ liệu rồi tạo ra câu trả lời hoặc nội dung, AI vật lý được tích hợp vào robot, phương tiện và máy móc để cảm nhận môi trường, di chuyển hoặc thực hiện công việc trong thế giới thực. Một hệ thống như vậy không chỉ cần mô hình thông minh mà còn phải phối hợp với cảm biến, camera, động cơ, cơ cấu điều khiển và các tiêu chuẩn an toàn.
Hyundai Motor và Kia Robotics Lab dự kiến giới thiệu MobED, nền tảng robot di động có khả năng vận chuyển thiết bị hoặc hàng hóa, cùng X-ble Shoulder, robot đeo hỗ trợ vùng vai trong công việc công nghiệp. Robot đeo không hoàn toàn thay thế con người như hình dung phổ biến về dây chuyền tự động. Thiết bị này hỗ trợ lực cho người lao động khi phải nâng tay hoặc duy trì một tư thế trong thời gian dài, qua đó hướng tới giảm mệt mỏi và nguy cơ tổn thương cơ xương. Với Hàn Quốc, một nền kinh tế có thế mạnh về ô tô, điện tử và sản xuất, đây là hướng phát triển tự nhiên: kết hợp năng lực chế tạo phần cứng với thuật toán AI.
Sự xuất hiện đồng thời của robot di động và thiết bị đeo cũng cho thấy AI vật lý không phải một dòng sản phẩm duy nhất. Công nghệ có thể được ứng dụng tại nhà máy, kho vận, bệnh viện, công trường, cửa hàng hoặc không gian công cộng. Tuy nhiên, khoảng cách từ một màn trình diễn hấp dẫn đến sản phẩm thương mại vẫn rất lớn. Robot phải hoạt động ổn định trong điều kiện phức tạp, bảo đảm an toàn khi đứng gần con người và mang lại hiệu quả kinh tế đủ rõ để doanh nghiệp chấp nhận đầu tư.
Khoảng 80 startup trong và ngoài Hàn Quốc tham gia trưng bày các giải pháp đổi mới. Bên cạnh đó, 18 tổ chức đến từ 11 quốc gia, cùng các tập đoàn, quỹ đầu tư mạo hiểm và doanh nghiệp nội dung, tổ chức những khu giới thiệu riêng. Quy mô này giúp sự kiện trở thành nơi quan sát cả chuỗi giá trị: startup phát triển công nghệ, tập đoàn sở hữu dữ liệu và môi trường thử nghiệm, nhà đầu tư cung cấp vốn, còn các tổ chức quốc tế hỗ trợ tiếp cận thị trường.
Cuộc cạnh tranh AI chuyển sang bài toán hiệu quả kinh doanh
Thông điệp về hiệu quả được thể hiện rõ trong chương trình hội nghị. Giáo sư Erik Brynjolfsson của Đại học Stanford đảm nhiệm bài phát biểu chính về chiến lược giúp doanh nghiệp tạo ra kết quả trong thời đại AI trở nên phổ biến. Ông được biết đến với các nghiên cứu về kinh tế số, năng suất và tác động của công nghệ đối với lao động. Góc nhìn kinh tế có ý nghĩa đáng chú ý trong bối cảnh nhiều công ty đã đầu tư vào AI nhưng chưa dễ dàng chuyển khoản đầu tư đó thành lợi nhuận.
Các diễn giả còn có Lee Yeop, người phụ trách quan hệ đối tác startup khu vực châu Á - Thái Bình Dương tại Anthropic, và Ray Zhou, đồng sáng lập Genspark, một kỳ lân AI của Mỹ. Sự tham gia của đại diện doanh nghiệp AI quốc tế tạo cơ hội để hệ sinh thái Hàn Quốc tiếp cận trực tiếp với những công ty đang phát triển mô hình và sản phẩm ở quy mô toàn cầu. Đối với startup, giá trị không chỉ nằm ở việc nghe dự báo về tương lai, mà còn ở khả năng tìm đối tác kỹ thuật, kênh phân phối hoặc chương trình hợp tác.
Điểm đáng chú ý là Seoul không đặt cược toàn bộ vào một mô hình AI hay một doanh nghiệp dẫn đầu. Thành phố trình bày AI như một hệ sinh thái gồm trường đại học, startup, tập đoàn sản xuất, quỹ đầu tư, cơ quan nhà nước và người sử dụng. Cách tiếp cận này phù hợp với đặc điểm của công nghệ mới. Một thuật toán tốt chưa đủ tạo ra thị trường nếu thiếu dữ liệu phù hợp, năng lực triển khai, nguồn vốn dài hạn và khách hàng sẵn sàng thử nghiệm.
Trong lĩnh vực AI vật lý, yêu cầu hợp tác càng cao. Startup có thể sở hữu thuật toán điều khiển robot nhưng thiếu nhà máy để kiểm chứng. Tập đoàn có dây chuyền và khách hàng nhưng quy trình mua sắm thường chậm. Nhà đầu tư có thể cấp vốn song cần bằng chứng về khả năng thương mại hóa. Bởi vậy, vai trò của một lễ hội startup không chỉ là quảng bá. Thành công phải được đánh giá bằng số dự án thử nghiệm, hợp đồng, khoản đầu tư và kế hoạch mở rộng thị trường được hình thành sau sự kiện.
Gặp trực tiếp để rút ngắn đường từ phòng thí nghiệm tới thị trường
Try Everything dành nhiều không gian cho các cuộc gặp một đối một giữa startup với quỹ đầu tư, chương trình tăng tốc, tập đoàn và tổ chức hỗ trợ vươn ra quốc tế. Đây là chi tiết quan trọng bởi doanh nghiệp non trẻ thường phải tiếp cận riêng từng nguồn lực: gặp quỹ để gọi vốn, tìm doanh nghiệp để bán sản phẩm, liên hệ cơ quan xúc tiến để hiểu thị trường nước ngoài. Việc tập hợp các đầu mối tại cùng một địa điểm giúp giảm đáng kể chi phí tìm kiếm và thời gian xây dựng quan hệ.
Các cơ quan chính phủ, thành phố và tổ chức hỗ trợ khởi nghiệp từ Mỹ, châu Âu và châu Á cũng tham gia chương trình mở rộng quốc tế và đổi mới sáng tạo mở. “Đổi mới sáng tạo mở” là mô hình trong đó tập đoàn tìm kiếm công nghệ, ý tưởng hoặc giải pháp từ bên ngoài thay vì chỉ dựa vào bộ phận nghiên cứu nội bộ. Startup có cơ hội thử nghiệm sản phẩm trong môi trường thật, còn tập đoàn rút ngắn thời gian phát triển công nghệ mới.
Kristen Davis, Phó thư ký phụ trách thương mại của bang West Virginia, Mỹ, và Kristjan Järvan, Phó thị trưởng Tallinn, thủ đô Estonia, nằm trong số những đại diện công quyền quốc tế tham dự. Sự hiện diện của họ cho thấy quốc tế hóa startup ngày nay không đơn thuần là xuất khẩu một sản phẩm. Doanh nghiệp còn phải kết nối với hệ thống hỗ trợ tại địa phương, tìm hiểu quy định, tiếp cận nhân lực và xây dựng mạng lưới đối tác. Với một công ty AI xử lý dữ liệu hoặc đưa robot vào nơi làm việc, yêu cầu pháp lý và tiêu chuẩn an toàn có thể quyết định khả năng gia nhập thị trường.
Kết quả của kỳ tổ chức trước tạo cơ sở để Seoul nhấn mạnh chức năng kết nối vốn. Sự kiện đã thu hút 7.729 lượt người và ghi nhận 180,9 tỷ won vốn đầu tư được huy động. Con số này đáng chú ý vì cho thấy ban tổ chức không chỉ đo sức hút bằng lượng khách tham quan. Tuy nhiên, giá trị đầu tư công bố vẫn cần được nhìn cùng chất lượng thỏa thuận, tiến độ giải ngân và khả năng tăng trưởng của doanh nghiệp sau khi nhận vốn. Năm nay, thước đo quan trọng sẽ là số cuộc gặp được chuyển thành hợp tác thực tế, đặc biệt trong những lĩnh vực cần thời gian thử nghiệm dài như robot công nghiệp.
Sân chơi cho startup và cách Seoul đưa công nghệ đến công chúng
Một cấu phần khác là Seoul Unicorn Challenge, cuộc thi dành cho các doanh nghiệp khởi nghiệp có tiềm năng tăng trưởng. Bảy startup được lựa chọn sẽ tham gia vòng chung kết vào ngày 10. Tổng giải thưởng là 120 triệu won, kèm giải của thị trưởng Seoul và cơ hội kết nối với không gian làm việc tại Seoul Startup Hub. Khái niệm “kỳ lân” trong giới công nghệ chỉ startup tư nhân được định giá từ một tỷ USD, nhưng cuộc thi không đơn giản là chọn ra công ty đã đạt quy mô đó. Mục tiêu là nhận diện những doanh nghiệp có khả năng bước vào giai đoạn tăng trưởng nhanh.
Việc kết hợp tiền thưởng, không gian làm việc và cơ hội gặp nhà đầu tư cho thấy chính sách hỗ trợ startup đang dịch chuyển khỏi mô hình trao giải mang tính biểu tượng. Doanh nghiệp giai đoạn đầu cần vốn, nhưng đồng thời cần chỗ thử nghiệm, khách hàng đầu tiên, tư vấn pháp lý và người đồng hành trong quá trình mở rộng. Một khoản thưởng riêng lẻ khó tạo ra tăng trưởng nếu thiếu những mắt xích này.
Sự kiện cũng mở cửa cho người dân quan tâm đến AI và công nghệ tương lai. Ban tổ chức bố trí khu vực đặc biệt của PLAVE, nhóm thần tượng ảo đang làm đại sứ quảng bá cho Seoul, cùng các hoạt động tương tác. Thần tượng ảo là một hiện tượng đáng chú ý trong công nghiệp giải trí Hàn Quốc: nhân vật xuất hiện bằng hình ảnh kỹ thuật số, nhưng hoạt động biểu diễn, giao tiếp với người hâm mộ và phát hành âm nhạc theo mô hình gần với các nhóm K-pop thông thường.
Đưa PLAVE vào một lễ hội startup có thể tạo cảm giác khác biệt, nhưng đây là lựa chọn phù hợp với cách Hàn Quốc kết nối công nghệ và văn hóa đại chúng. Một khái niệm kỹ thuật như AI vật lý có thể khó tiếp cận với công chúng, trong khi âm nhạc, nhân vật số và trải nghiệm tương tác giúp kéo người trẻ đến gần hơn. Đối với Seoul, thu hút người dân tham gia cũng là cách xây dựng sự chấp nhận xã hội đối với công nghệ, thay vì để cuộc thảo luận chỉ diễn ra giữa kỹ sư và nhà đầu tư.
Ý nghĩa đối với Việt Nam và hợp tác Việt - Hàn
Đối với Việt Nam, Try Everything 2026 đáng theo dõi trước hết vì Hàn Quốc là một trong những đối tác kinh tế và đầu tư quan trọng, với sự hiện diện rộng của doanh nghiệp Hàn Quốc trong các ngành điện tử, sản xuất, bán lẻ và dịch vụ. Khi tập đoàn Hàn Quốc chuyển trọng tâm sang AI, robot và tự động hóa, xu hướng đó có thể lan sang chuỗi cung ứng và hoạt động sản xuất tại Việt Nam. Doanh nghiệp Việt cung cấp phần mềm, linh kiện, dịch vụ kỹ thuật hoặc giải pháp nhà máy thông minh sẽ cần quan sát tiêu chuẩn công nghệ và nhu cầu mới từ các đối tác.
AI vật lý đặc biệt có liên quan tới Việt Nam khi nền kinh tế đang đẩy mạnh sản xuất, logistics và chuyển đổi số. Robot di động có thể hỗ trợ vận chuyển trong nhà máy hoặc kho hàng; thiết bị đeo trợ lực có thể giảm áp lực thể chất ở một số công đoạn. Dù vậy, doanh nghiệp Việt không nên nhìn những sản phẩm được trưng bày như giải pháp có thể đưa vào sử dụng ngay trong mọi điều kiện. Hiệu quả đầu tư phụ thuộc vào quy mô nhà máy, chi phí lao động, khả năng bảo trì, hạ tầng dữ liệu và mức độ tương thích với quy trình hiện có.
Sự kiện còn cung cấp một gợi ý cho các chương trình hỗ trợ khởi nghiệp tại Việt Nam: kết nối vốn nên đi cùng kết nối khách hàng và môi trường thử nghiệm. Nhiều startup công nghệ có thể trình diễn sản phẩm tốt nhưng gặp khó ở bước tìm doanh nghiệp đầu tiên chấp nhận triển khai. Mô hình gặp trực tiếp giữa startup, tập đoàn, quỹ đầu tư và cơ quan hỗ trợ quốc tế tại Seoul là kinh nghiệm tham khảo, nhất là đối với các trung tâm đổi mới sáng tạo và địa phương đang muốn thu hút doanh nghiệp công nghệ.
Với cộng đồng startup Việt muốn tiếp cận thị trường Hàn Quốc, các sự kiện như Try Everything có thể là nơi tìm hiểu hệ sinh thái và gặp đối tác, nhưng doanh nghiệp cần chuẩn bị kỹ hơn một bài thuyết trình bằng tiếng Anh hoặc tiếng Hàn. Nhà đầu tư ngày càng quan tâm đến doanh thu, dữ liệu khách hàng, lợi thế cạnh tranh và khả năng tuân thủ quy định. Một giải pháp AI chỉ dựa vào việc tích hợp mô hình có sẵn sẽ khó tạo khác biệt nếu không chứng minh được hiểu biết sâu về một ngành cụ thể.
Khía cạnh văn hóa đại chúng cũng có ý nghĩa với khán giả Việt Nam, nơi K-pop và nội dung Hàn Quốc có lượng người theo dõi lớn. Việc một nhóm thần tượng ảo xuất hiện trong lễ hội công nghệ cho thấy ranh giới giữa giải trí, phần mềm và nền kinh tế người hâm mộ đang mờ dần. Đây có thể là tín hiệu để doanh nghiệp nội dung Việt nghiên cứu các hình thức biểu diễn số và tương tác cộng đồng, nhưng không nên sao chép máy móc. Sản phẩm muốn phát triển bền vững vẫn cần bản sắc văn hóa, câu chuyện và trải nghiệm phù hợp với công chúng trong nước.
Điều cần theo dõi sau những màn trình diễn robot
Try Everything 2026 cho thấy Hàn Quốc đang cố gắng chuyển câu chuyện AI từ cuộc đua mô hình sang cuộc đua ứng dụng. Lợi thế của nước này nằm ở nền tảng công nghiệp, các tập đoàn toàn cầu, hạ tầng số và sức mạnh của ngành nội dung. Khi những yếu tố đó được kết nối, AI có cơ hội rời khỏi màn hình để đi vào dây chuyền sản xuất, phương tiện, thiết bị hỗ trợ lao động và không gian đô thị.
Tuy nhiên, AI vật lý cũng đặt ra các vấn đề khó hơn chatbot hoặc phần mềm văn phòng. Robot hoạt động cạnh con người phải đáp ứng tiêu chuẩn an toàn nghiêm ngặt. Dữ liệu từ camera và cảm biến đặt ra câu hỏi về quyền riêng tư. Tự động hóa có thể cải thiện năng suất nhưng cũng làm thay đổi yêu cầu kỹ năng và cơ cấu việc làm. Vì vậy, tốc độ thương mại hóa sẽ phụ thuộc không chỉ vào độ thông minh của thuật toán mà còn vào chi phí, quy định và mức độ tin cậy của xã hội.
Sau khi sự kiện khép lại, điều đáng quan tâm không chỉ là lượng khách đến DDP hay số bản ghi nhớ được ký. Cần theo dõi bao nhiêu startup nhận được vốn thực tế, bao nhiêu dự án được triển khai thử trong nhà máy, và những sản phẩm nào đủ khả năng vươn ra ngoài Hàn Quốc. Nếu tạo được các kết nối bền vững giữa công nghệ, sản xuất và thị trường quốc tế, Seoul có thể củng cố vai trò như một cửa ngõ đổi mới sáng tạo của châu Á. Nếu các cuộc gặp chỉ dừng ở trình diễn và quảng bá, sức nóng của AI sẽ khó chuyển thành hiệu quả kinh tế dài hạn.
Thông điệp lớn nhất từ chương trình vì thế không nằm ở một robot hay một diễn giả cụ thể. AI đang bước vào giai đoạn phải chứng minh giá trị trong đời sống và hoạt động kinh doanh. Hàn Quốc muốn tận dụng thế mạnh sản xuất để đi trước trong giai đoạn ấy, còn với Việt Nam, đây là thời điểm phù hợp để theo dõi, lựa chọn cơ hội hợp tác và chuẩn bị năng lực tham gia chuỗi giá trị mới thay vì chỉ đứng ở vị trí người sử dụng công nghệ.
Nhận xét
Đăng nhận xét