Gián đoạn đường ống Saudi đẩy giá dầu diesel Mỹ lên mức kỷ lục, thị trường năng lượng toàn cầu lo ngại

Hình ảnh giúp hiểu rõ bài viết

Sự cố đường ống Saudi Arabia gây chấn động thị trường nhiên liệu

Việc đường ống dẫn dầu Đông - Tây của Saudi Arabia tạm dừng hoạt động đang trở thành một trong những yếu tố mới làm gia tăng căng thẳng trên thị trường năng lượng quốc tế. Sau sự cố xảy ra ngày 14, giá dầu diesel tại Mỹ đã tăng lên mức cao kỷ lục, làm dấy lên lo ngại về khả năng thiếu hụt nguồn cung các sản phẩm dầu mỏ tinh chế.

Theo số liệu của Hiệp hội Ô tô Mỹ (AAA), giá diesel trung bình trên toàn nước Mỹ đã đạt 6,23 USD mỗi gallon, mức cao nhất được ghi nhận. Trước đó, giá nhiên liệu này lần đầu vượt ngưỡng 6 USD mỗi gallon vào ngày 11, sau đó tiếp tục tăng khi thông tin về sự cố tại Saudi Arabia được công bố.

Đường ống Đông - Tây của Saudi Arabia là một tuyến vận chuyển dầu quan trọng nối khu vực khai thác dầu ở phía đông nước này với cảng Yanbu bên bờ Biển Đỏ. Hệ thống có chiều dài khoảng 1.200 km và có khả năng vận chuyển khoảng 5 triệu thùng dầu mỗi ngày, tương đương khoảng 4-5% nguồn cung dầu toàn cầu.

Đối với nhiều độc giả Việt Nam, Saudi Arabia thường được biết đến là một trong những quốc gia xuất khẩu dầu lớn nhất thế giới. Tuy nhiên, vai trò của các tuyến đường ống và cơ sở lọc hóa dầu trong chuỗi cung ứng năng lượng toàn cầu thường ít được chú ý cho đến khi xảy ra gián đoạn. Sự cố lần này cho thấy chỉ một điểm nghẽn trong mạng lưới năng lượng cũng có thể nhanh chóng ảnh hưởng tới giá nhiên liệu ở những thị trường cách xa Trung Đông hàng nghìn km.

Diesel chịu tác động mạnh hơn dầu thô trong bối cảnh nguồn cung bị siết chặt

Các chuyên gia nhận định tác động lớn nhất của sự cố lần này có thể không nằm ở nguồn cung dầu thô mà ở thị trường các sản phẩm dầu đã qua tinh chế, đặc biệt là dầu diesel. Đây là loại nhiên liệu quan trọng đối với hoạt động vận tải đường bộ, nông nghiệp, xây dựng và nhiều ngành công nghiệp.

Richard Bronze, đồng sáng lập Energy Aspects, cho rằng đường ống Đông - Tây của Saudi Arabia không chỉ phục vụ xuất khẩu dầu thô mà còn đóng vai trò cung cấp nguyên liệu cho các nhà máy lọc dầu ở khu vực phía tây nước này. Vì vậy, thị trường đang đặc biệt nhạy cảm với nguy cơ thiếu nguyên liệu đầu vào cho hoạt động lọc dầu.

Áp lực hiện nay xuất hiện trong bối cảnh thị trường nhiên liệu toàn cầu vốn đã chịu nhiều sức ép. Các cuộc tấn công nhằm vào cơ sở lọc dầu của Nga liên quan đến xung đột Ukraine đã ảnh hưởng tới nguồn cung sản phẩm dầu mỏ, khiến khả năng bổ sung nguồn cung trở nên khó khăn hơn.

Diesel có vai trò đặc biệt quan trọng trong nền kinh tế hiện đại bởi đây là nhiên liệu chính của xe tải đường dài, tàu biển, máy móc công nghiệp và nhiều thiết bị sản xuất. Khi giá diesel tăng, chi phí vận chuyển hàng hóa thường chịu tác động trước tiên, sau đó có thể lan sang giá thành sản phẩm cuối cùng.

Mỹ theo dõi giá nhiên liệu trong bối cảnh áp lực chính trị gia tăng

Tại Mỹ, việc giá diesel tăng mạnh đang thu hút sự quan tâm không chỉ từ thị trường mà còn từ giới hoạch định chính sách. Nhiên liệu này có ảnh hưởng trực tiếp tới ngành vận tải hàng hóa và sản xuất nông nghiệp, hai lĩnh vực phụ thuộc lớn vào chi phí năng lượng.

Kevin Hassett, Chủ tịch Hội đồng Kinh tế Quốc gia Mỹ, cho biết trong một cuộc phỏng vấn ngày 11 rằng giá diesel hiện là một trong những vấn đề đáng quan tâm nhất và Nhà Trắng đang theo dõi diễn biến giá nhiên liệu.

Vấn đề năng lượng thường có tác động lớn tới tâm lý người tiêu dùng Mỹ. Giá nhiên liệu tăng không chỉ ảnh hưởng đến chi phí đi lại mà còn tác động tới giá vận chuyển hàng hóa trong toàn bộ nền kinh tế. Trong bối cảnh Mỹ chuẩn bị bước vào cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ tháng 11, giá nhiên liệu trở thành một chủ đề chính trị được quan tâm.

Từ góc nhìn rộng hơn, sự kiện tại Saudi Arabia phản ánh một đặc điểm của thị trường năng lượng hiện nay: dù nhiều quốc gia đang thúc đẩy năng lượng tái tạo, dầu mỏ vẫn giữ vai trò quan trọng trong vận tải và sản xuất công nghiệp toàn cầu.

Việt Nam có thể chịu ảnh hưởng như thế nào từ biến động năng lượng toàn cầu?

Đối với Việt Nam, sự cố tại Saudi Arabia không trực tiếp tạo ra tình trạng thiếu nhiên liệu trong nước, nhưng diễn biến giá dầu quốc tế vẫn là yếu tố cần theo dõi. Việt Nam là nền kinh tế có mức độ hội nhập thương mại cao, trong đó chi phí vận tải, logistics và sản xuất chịu ảnh hưởng đáng kể từ biến động giá năng lượng thế giới.

Khi giá dầu diesel tăng trên các thị trường lớn, chi phí vận chuyển quốc tế có thể chịu áp lực, từ đó ảnh hưởng tới các doanh nghiệp xuất nhập khẩu. Những ngành sử dụng nhiều nhiên liệu như vận tải hàng hóa, đánh bắt thủy sản, xây dựng và sản xuất công nghiệp có thể đặc biệt quan tâm tới xu hướng này.

Quan hệ kinh tế Việt Nam - Saudi Arabia và Việt Nam - Hàn Quốc cũng đặt Việt Nam trong mạng lưới thương mại chịu ảnh hưởng từ các biến động năng lượng toàn cầu. Hàn Quốc là một trong những nền kinh tế phụ thuộc nhiều vào nhập khẩu năng lượng và là đối tác thương mại quan trọng của Việt Nam. Những thay đổi trên thị trường dầu mỏ quốc tế có thể tác động tới môi trường kinh tế chung của các doanh nghiệp hai nước.

Tuy nhiên, hiện chưa có cơ sở để khẳng định sự cố đường ống Saudi Arabia sẽ gây ra một tác động cụ thể hoặc lâu dài đối với giá nhiên liệu tại Việt Nam. Mức độ ảnh hưởng còn phụ thuộc vào thời gian khôi phục vận hành, phản ứng của các nhà sản xuất dầu lớn và diễn biến cung cầu trên thị trường quốc tế.

Thời gian khôi phục đường ống là yếu tố quyết định tiếp theo

Thị trường hiện tập trung theo dõi thời gian khôi phục hoạt động của tuyến đường ống Đông - Tây. Nếu việc sửa chữa kéo dài, áp lực đối với nguồn cung các sản phẩm dầu tinh chế có thể tiếp tục gia tăng.

Sự cố xảy ra sau khi tuyến đường ống bị tấn công bằng máy bay không người lái được phóng từ Iraq vào ngày 10, khiến hoạt động vận hành phải tạm dừng. Thời gian khắc phục sẽ là yếu tố quan trọng quyết định liệu tác động lần này chỉ là biến động ngắn hạn hay trở thành một vấn đề kéo dài trên thị trường năng lượng.

Đối với các nền kinh tế châu Á, trong đó có Việt Nam, bài học lớn từ sự kiện này là tầm quan trọng của việc đa dạng hóa nguồn cung năng lượng và nâng cao khả năng thích ứng trước những cú sốc bên ngoài. Trong một thế giới mà các chuỗi cung ứng ngày càng liên kết chặt chẽ, một sự cố tại một tuyến vận chuyển năng lượng ở Trung Đông có thể nhanh chóng trở thành vấn đề được quan tâm tại nhiều khu vực khác nhau.

Trong thời gian tới, diễn biến giá dầu diesel tại Mỹ, phản ứng của các nước sản xuất dầu lớn và tiến độ khôi phục đường ống Saudi Arabia sẽ tiếp tục là những yếu tố được thị trường quốc tế theo dõi sát sao.

Source: Original Korean article - Trendy News Korea